Aktualności

SPRAWOZDANIE ZA ROK 2014
SPOŁECZNY KOMITET OPIEKI NAD STARYMI POWĄZKAMI IM. JERZEGO WALDORFFA Siedziba: ul. Mazowiecka 11/17 00-052 Warszawa Nr KRS 0000024029, wpis do rejestru 4.09.2001 r. Regon: 00136905 NIP: 526-16-63-050 Sprawozdanie z działalności w 2014 r. Część Ogólna. Liczba członków Komitetu w 2014 r. - 46 osób, zmarła – 1 osoba. W roku 2014 pracami Komitetu kierował wybrany w 2013 roku Zarząd w składzie; - przewodniczący - Marcin Święcicki - zastępcy przewodniczącego - Andrzej Biernat i Jerzy Kisielewski, - skarbnik - Zbigniew Maj - sekretarz - Maria Wojtysiak - członkowie - ks. Marek Gałęziewski, Jerzy Jasiuk, Agnieszka Kasprzak, Wiesław Procyk, Rafał Skąpski Członkowie Komisji Rewizyjnej ; Krystyna Drogoń, Paweł Romański, Andrzej Sośnierz. Komisja Konserwatorska działa w składzie; prof. Wiesław Procyk – przewodniczący, Tomasz Wałdykowski- sekretarz, oraz członkowie Agnieszka Kasprzak, Zbigniew Maj. W 2014 r Zarząd zebrał się pięciokrotnie i zajmował się następującymi zagadnieniami. - omówieniem i zatwierdzeniem sprawozdania i bilansu za 2013 r. - przygotowaniem Walnego Zebrania Członków, - omówieniem i zatwierdzeniem planu prac konserwatorskich na 2014 r. oraz wstępnego planu na 2015 r, - zatwierdzeniem wniosków o dofinansowanie prac konserwatorskich w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz w Biurze Stołecznego Konserwatora Zabytków, - omówieniem sprawozdań Komisji Konserwatorskiej z odbioru prac i przeglądu pogwarancyjnego, - rozpatrzeniem wniosków instytucji i osób fizycznych o podjęcie prac konserwatorskich przy wnioskowanych nagrobkach, - organizacją oraz omówieniem corocznej kwesty zaduszkowej, - organizacją przedsięwzięć związanych z czterdziestą rocznicą utworzenia Komitetu. Czterdziesta rocznica utworzenia Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami, od 2001 roku imienia Jerzego Waldorffa. W ramach obchodów : 1/. czterdziestolecie Komitetu uzyskało Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. 2/. wydano album „Stare Powązki” w dwóch wariantach; - duży z pełnym tekstem i kompletem zdjęć - 1000 egz. - mały w wersji skróconej. - 5000 egz. Autorem zdjęć, poza historycznymi, jest Tomasz Rogala. Teksty napisali Jerzy Majewski i Marcin Święcicki. W albumie zamieszczono także listy Prezydenta Bronisława Komorowskiego, oraz ks. Kardynała Kazimierza Nycza Metropolity Warszawskiego skierowane do Komitetu z okazji czterdziestej rocznicy powstania. Wydawcą albumu jest firma Bosz specjalizująca się w wydawnictwach albumowych. Wydanie albumu było możliwe dzięki PGNiG Termika, które dofinanso- wało wydawnictwo kwotą 100 tys. zł. jako Partner Projektu. 3/. w dniu 24 maja 2014 roku podczas Warszawskich Targów Książki na Stadionie Narodowym odbyło się spotkanie zorganizowane przez Bosz i Komitet podczas, którego zaprezentowano album. Egzemplarz albumu wręczono przybyłym Kwestarzom ( udział w dwudziestu i więcej kwestach) oraz sponsorom i VIPOM. 4/. Na wniosek Komitetu ; Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył ks. Marka Gałęziewskiego, Olgierda Gumińskiego, Wiesława Procyka i Tomasza Rogalę Złotym Krzyżem Zasługi. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał 20 odznak resortowych: Krystynie Antoniak, Andrzejowi Biernatowi, Andrzejowi Jackowi Bliklemu, Krystynie Drogoń, Paulinie Garbacz Witkowskiej, Adamowi Grzegorczykowi, Agnieszce Kasprzak, Jerzemu Kisielewskiemu, Bogusławowi Korneckiemu, Zbigniewowi Majowi, Wojciechowi Myjakowi, Dorocie Rudzińskiej, Wandzie Sienickiej, Andrzejowi Sośnierzowi, Tomaszowi Wałdykowskiemu i Grażynie Wyóblewskiej oraz 4- osobom: Adamowi Kściańczukowi, Barbarze Posmyk, Larysie Siermickiej i Barbarze Szawłowskiej dyplomy honorowe. 5/. zorganizowano uroczyste spotkanie członków Komitetu oraz przedstawi- cieli instytucji współpracujących, podczas którego wręczono przyznane odznaczenia i odznaki resortowe, okolicznościowe dyplomy oraz albumy. Jubileuszowa kwesta zaduszkowa Kwesta odbyła się w dniach 1 i 2 listopada i była czterdziestą jubileuszową. W 2014 roku zmieniły się przepisy dotyczące organizacji zbiórek publicznych. Przeprowadzenie zbiórki nie wymaga już zgody uprawnionego organu państwowego lub samorządowego. Zbiórkę zgłasza się w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, które potwierdza przyjęcie i zarejestrowanie zbiórki. Analogicznie następuje złożenie sprawozdania z przeprowadzonej zbiórki pieniędzy 30 dni) oraz z rozdysponowania zebranych ofiar ( 3 miesiące od zakończenia roku obrachunkowego). W dalszym ciągu niezbędna jest zgoda Metropolity Warszawskiego jako właściciela Starych Powązek. Dla potrzeb kwesty proboszcz Parafii oddał sale w innej części zabudowań. Poprawiło to znacznie warunki pracy przy obsłudze kwestujących. Współpraca z Policją i Strażą Miejską zabezpieczającymi porządek i bezpieczeństwo na Cmentarzu i w tej części miasta jak zwykle, była bez zarzutu. Liczba kwestujących utrzymała się na dotychczasowym poziomie – 279 osób ( w 2013 - 281 ) w tym ; 1.XI 183 kwestujących 2.XI 96 kwestujących Zebrano wg protokółów bankowych 1.XI 151.257 zł. 2.XI 98.411 zł Razem - 249.668 zł średnia zbiórka wyniosła 895 zł. Tak więc poziom zbiórki ; zarówno kwota globalna jak i średnia 1 puszki nie odbiegały od poziomu ostatnich lat. Kwestujący oraz osoby obsługujące zbiórkę otrzymali mały album z okolicznościowym pismem podpisanym przez przewodniczącego Komitetu. Zarówno kwestujący jak i osoby pomagające w organizacji zbiórki przyjęli album z dużym zadowoleniem. PRACE KONSERWATORSKIE NA STARYCH POWĄZKACH W 2014r W jubileuszowym 40-tym roku działalności Komitetu na szczególną uwagę zasługują dwie prace : 1/ Aleja Zasłużonych przy południowej ścianie Katakumb. Aleja założona została w 1925r. Biegnie wzdłuż południowej (tylnej) fasady Katakumb. Jako pierwszy ( zachodni szczyt) pochowany został noblista Władysław Reymont a jako ostatnia (wschodni szczyt) Jadwiga Smosarska – Protassewicz. W chwili obecnej Aleja wypełniona jest w całości grobami (109 pomników). W Alei chowani byli ludzie szczególnie zasłużeni dla Polski. Są tu także groby symboliczne : Stefana Starzyńskiego, przywódców Polskiego Państwa Podziemnego oraz prezydenta Ignacego Mościckiego. Większość pomników powstała po II wojnie światowej. Prezentują one spektrum form architektonicznych, rzeźbiarskich jak i różnorodność materiałów z których zostały wykonane : granity, piaskowce, ceramika i metale. Stan zachowania pomników w dużej mierze uwarunkowany był rodzajem kamienia z jakiego zostały wzniesione. Większość pomników była zaniedbana, pokrywała je warstwa brudu, kurzu, wszelakich nawarstwień, kolonie zielenic, plamy po zniczach oraz wszechobecna wilgoć. Przed około 25-laty między grobami posadzone zostały tuje, które rozrosły się do pokaźnych rozmiarów i fatalnie zaczęły wpływać na stan techniczny grobowców oraz murów Katakumb. Korzenie uszkadzają tumby i komory grobowców, gałęzie zacieniają otoczenie powodując zawilgocenia a ściekająca z drzew żywica plami powierzchnię pomników. Wszystkie w/w okoliczności powodowały, że Aleja wyglądała na zaniedbaną. Dwuletni program prac renowacyjnych Alei przewiduje: Oczyszczenie powierzchni wszystkich pomników z brudu, nawarstwień, plam oraz zielonych nalotów mikroflory, wodą pod ciśnieniem. Mechaniczne doczyszczanie trudno usuwalnych nawarstwień oraz stearynowych pozostałości. Zlikwidowanie życia biologicznego na powierzchni pomników poprzez naniesienie na miejsca pokryte zielonymi nalotami preparatu grzybobójczego. Uzupełnienie wypłukanych fug, spękań kamienia, odpowiednio dobraną kolorystycznie masą. Powierzchniową naprawę zniszczonych i popękanych fragmentów przyziemia fundamentów. Hydrofobizację powierzchni piaskowcowych elementów pomników. Realizacja w/w programu stała się możliwa dzięki pomocy jednej z największych firm w Polsce –Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA. Firma objęła swoim patronatem ten prestiżowy fragment Starych Powązek. W 2014r odnowionych zostało nieco ponad połowa grobów. Pozostała część oraz zieleń zostanie zrealizowana w 2015r. – konserwator Olgierd Gumiński. 2/. Brama Św. Honoraty ( II brama) Brama św. Honoraty (II brama) to wejście na cmentarz od strony ul. Powązkowskiej obok kościoła św. Karola Boromeusza. Uznawana jest za główną, reprezentacyjną bramę Starych Powązek. W dzisiejszym kształcie powstała w 1915 roku jako fundacja dla Miasta, warszawskiego lekarza Mieczysława Landsberga poświęcona żonie fundatora Honoracie ze Zwolińskich Landsbergowej. Głosi o tym napis na wewnętrznej stronie bramy. Autorem projektu z dekoracją rzeźbiarską był, uznany artysta warszawski Leopold Wasilkowski. Wykonawcą znana warszawska firma kamieniarska Jana Rudnickiego. Fasada bramy (lewy filar) ozdobiona jest monumentalną kompozycją rzeźbiarską. Jest to postać rycerza przypominającego rzymskiego legionistę w todze, drapowanym płaszczu i rzymskim hełmie z piórami. Pełna surowości i powagi postać przedstawia „rycerza bożego” – Milles Dei o czym świadczą jego atrybuty i ich symbolika. Drugi filar bramy zdobi plastyczny wieniec pogrzebowy z drobnych kwiatów opasany szeroką wstęgą. Do bramy od strony cmentarza przylega kamienna stróżówka zaprojektowana w formie zbliżonej do niewielkiej kaplicy nagrobnej. Brama zbudowana jest z piaskowca szydłowieckiego. Figurę rycerza wykuto w wapieniu pińczowskim. Oddziaływanie negatywnych warunków klimatycznych w środowisku wielkomiejskim kumulowało się z oddziaływaniem wzrastającego ruchu na ul. Powązkowskiej, substancje pochodzące ze smogu, spalin itp. Cała powierzchnia bramy pokryta była szaro-czarnymi nawarstwieniami smolistymi i brudem. Oddziaływanie szkodliwych substancji powodowało, że stan zachowania powierzchni piaskowcowych i wapiennych był zły. Polegało to między innymi na: - występowaniu ubytków materiału na powierzchni wszystkich elementów, - licznych wyługowaniach powierzchni, spękań w miejscach połączeń i dawnych sklejeń, szczególnie postaci rycerza, - powstawaniu szczelin pomiędzy elementami piaskowcowymi. Zarówno wygląd jak i skala zniszczeń bramy w pełni uzasadniały podjęcie prac renowacyjnych i konserwatorskich. Renowacją bramy chcieliśmy także uhonorować obchody 40- lecia założenia przez Jerzego Waldorffa Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami – Konserwator Bogusław Kornecki i Wanda Sienicka. Ponadto wykonano: 3/ Kaplica Anonimowa z herbem SAS-LACHNICKI kw.182, rz.1, m 1/2/3/4 Jest to kamienna kaplica nagrobna zbudowana na planie prostokąta, kryta dwuspadowym dachem. Elewacje kaplicy dwukondygnacjowe, akcentowane poziomym, prostym gzymsem działowym w połowie wysokości. W dolnej kondygnacji znajduje się wydatny cokół odstający od lica. W narożach kaplicy umieszczone są lizeny ze stylizowanymi okapnikami w połowie wysokości. Elewacja frontowa i elewacja tylna są zamknięte trójkątnym szczytem, z gzymsem wieńczącym. W elewacji frontowej tuż pod gzymsem biegnie pas żłobkowania, a poniżej został umieszczony schodkowo stylizowany fryz arkadowy, składający się z ciągu małych, półkolistych ślepych arkadek, typowy dla rozwiązań romańskich. Pole grobowe otoczone jest żeliwnym, ozdobnym ogrodzeniem. Całość jest w bardzo złym stanie, oprócz typowych mankamentów dotykających elementy kamienne (glony, nawarstwienia, ubytki formy) w tym przypadku doszły jeszcze problemy konstrukcyjne ze statyką obiektu (konieczna była ekspertyza konstrukcyjna) . Prace konserwatorskie z uwagi na ich duży koszt podzielone zostały na II etapy. W 2014r wykonany został remont dachu kaplicy oraz nowy fundament pod ogrodzenie. Etap II przewidziany na rok 2015 obejmuje : konserwację ścian piaskowcowych oraz remont żeliwnego ogrodzenia. Prace realizują konserwatorzy : Bogusław Kornecki – kamień, Wanda Sienicka – metal, Henryk Gochna – roboty budowlane. Pozostałe obiekty poddane konserwacji w roku 2014 4/ nagrobek Bronisława Gembarzewskiego kw.22, rz.1 : pułkownika WP, żołnierza Legionów Piłsudskiego, historyka wojskowości, twórcy Muzeum Wojska Polskiego, dyrektora Muzeum Narodowego. Pomnik nagrobny to prosta kompozycja architektoniczna – stella z płytą grobową z połowy XX w – konserwator Olgierd Gumiński. 5/ nagrobek Melchiora Wańkowicza kw.186, rz.3: prozaika, publicysty, reportera wojennego na Bliskim Wschodzie i we Włoszech. W 2014 r. przypadła 40-ta rocznica śmierci pisarza – konserwator Bogusław Kornecki. 6/ nagrobek Urbana Stankiewicza kw. 166, rz.6. Pomnik nagrobny w formie kompozycji rzeźbiarskiej (para dzieci) na cokole, czas powstania początek XX w. – konserwator Olgierd Gumiński. 7/ nagrobek Franciszka Ksawerego Chrystianiego kw.4, rz.4 wybudowany w roku 1842- to monumentalna kompozycja architektoniczna stylizowana w formie rzymskiego sarkofagu. Zmarły był twórcą pierwszej administracji drogowej na ziemiach polskich, twórcą i dyrektorem Dyrekcji Jeneralnej Dróg i Mostów Królestwa Polskiego. Grobowiec konserwowany był po raz pierwszy przez Komitet w 1982r.- konserwatorzy Tomasz Rogala, Olgierd Gumiński. 8/ nagrobek rodziny Pissarzowskich kw.4, rz.6 – konserwatorzy Wojciech Myjak, Andrzej Sośnierz. 9/ nagrobek Około Kułaka kw.180, rz.5 pm.– konserwator Dorota Rudzińska 10/nagrobek rodziny Karo kw.159, rz.2 – konserwator Paulina Garbacz Witkowska. 11/nagrobek Adama Kościuszko Wyłużynicza kw.173, rz.1- konserwator Krystyna Antoniak. 12/nagrobek Białosukni kw. 22, rz.2 – konserwatorzy Krystyna Antoniak –kamień, Wanda Sienicka – metal. Plan prac konserwatorskich na 2014r zakładał pierwotnie znacznie zwiększony zakres. Zamierzaliśmy wykonać wszystkie prace konserwatorskie przy anonimowej kaplicy w kw.182. Całkowity brak dofinansowania z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmusił komitet do ograniczenia ich o ponad 200 tyś zł. (wykonano tylko remont dachu kaplicy). Brak środków z Ministerstwa zmusił nas także do rezygnacji z części środków przyznanych już przez Miasto W-wa. Ponieważ środki te nie mogą przekroczyć 50% wartości zadania zmniejszenie tego zakresu spowodowało automatycznie ich spadek o 70 tyś. zł. Faktyczne wydatki na prace konserwatorskie wyniosły 442 tyś. zł i były mniejsze w stosunku do roku 2013 o 165 tyś.zł. Przesunięcie odnowienia dużej kaplicy na 2015r umożliwiło wykonanie pełnego zakresu prac przy pozostałych obiektach. Zestawienie finansowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Komitet, za pośrednictwem internetu, składa szczegółowe sprawozdanie finansowe na stronie organizacji pożytku publicznego. Poniższe zestawienie w formie uproszczonej ale czytelnej przedstawia podstawowe wpływy i wydatki w roku kalendarzowym 2014 r. I. Wpływy finansowe w tys. zł. 657,1 1/. Dotacje celowe ze środków publicznych z tego; - Miasto Stołeczne Warszawa 170,3 2/. Wpływy z kwesty 250,- 3/. Darowizny osób prawnych 160,- w tym; Budimex 10,- Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A 50,- Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo 100,- Termika 4/. Darowizny osób fizycznych 73,- w tym; odpisy 1% od podatku 11,74 5/. Wpływy z praw autorskich 2,03 6/. Składki członkowskie 0,15 7/. Inne wpływy 1,62 II. Koszty działalności. 645,5 1/. Koszty działalności statutowej 556,- w tym; - prace konserwatorskie 442,1 - tabliczki informacyjne 3,1 - organizacja kwesty 3,6 - inne( strona internetowa) 3,- - obchody 40-lecia 4,2 - koszt wydania albumu jubileuszowego 100,- 2/. Koszty administracyjne 89,5 w tym; - koszty utrzymania biura 22,9 - wynagrodzenia pracowników + ZUS 45,5 - umowy cywilno prawne 15,7 - telefon, internet 1,8 - biurowe 1,9 - opłaty pocztowe 1,- - inne 0,7 III. Wynik finansowy - dodatni 11,5 Powyższe zestawienie wpływów i wydatków wymaga następujących wyjaśnień; 1/. W porównaniu z rokiem 2013 wpływy Komitetu zmalały o 65 tys. zł. Uwzględniając jednak 100 tys. zł.zaliczki PGNiG na renowację Al.Zasłużonych w 2014 r. a wpłaconą w 2013 r. oraz następną zaliczkę 50 tys.zł. wpłaconą w 2014 r.na 2015 r. można przyjąć, że utrzymały się one na zbliżonym poziomie. 2/. Ogólne wydatki były mniejsze aniżeli w 2013 r. Jednak było to wynikiem nie tyle ich spadku a faktem wypłaty części zobowiązań 2014 r w początkach 2015r (część honorarium za Al. Zasłużonych i część wynagrodzeń pracowników Biura). 3/. Spadły faktycznie koszty prac konserwatorskich. Spowodowane to było głównie brakiem dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skutkowało to dodatkowo zmniejszeniem dotacji Miasta oraz większym udziałem środków własnych w opłaceniu prac konserwatorskich. 4/. Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić należy, że rzeczywisty wynik finansowy był ujemny, a nie dodatni. Faktyczny deficyt w wysokości ok. 50 tys.zł. znajdzie swoje odzwierciedlenie w analogicznym zestawieniu za 2015 rok. Zatwierdzili SKARBNIK PRZEWODNICZĄCY ZARZĄDU ZBIGNIEW MAJ MARCIN ŚWIĘCICKI Warszawa dn. …….czerwca 2015r