Aktualności

SPRAWOZDANIE ZA ROK 2019
Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa Siedziba: ul. Mazowiecka 11 lok. 17 00-052 Warszawa Nr KRS 0000024029, wpis do rejestru 4.09.2001 r. Regon 00136905 NIP 5260-16-03-050 SPRAWOZDANIE ZARZADU Z DZIAŁALNOŚCI KOMITETU w 2019 r. I. Cześć ogólna Liczba członków Komitetu w dniu 1 stycznia 2019 r. wyniosła 40 osób i zmniejszyła się do roku 2018 o jedną osobę. Z członkostwa Komitetu zrezygnowała Maria Wojtysiak. Organy statutowe – wybrane na Walnym Zebraniu Członków w dniu 23 czerwca 2017r. pracowały w składzie: Zarząd ( skład 7-mio osobowy po rezygnacji w grudniu 2018 r. Mari Wojtysiak): przewodniczący Komitetu MARCIN SWIĘCICKI zastępcy przewodniczącego ANRZEJ BIERNAT, JERZY KISIELEWSKI skarbnik ZBIGNIEW MAJ członkowie ks. MAREK GAŁĘZIEWSKI, WIESŁAW PROCYK, RAFAŁ SKĄPSKI Komisja Rewizyjna: Krystyna Drogoń, Olgierd Gumiński, Andrzej Sośnierz Skład Komisji powołanych przez Zarząd nie uległ zmianom i pracowały one w składzie: Komisja Konserwatorska: przewodniczący Wiesław Procyk sekretarz Tomasz Wałdykowski członkowie Agnieszka Kasprzak, Zbigniew Maj Komisja Przetargowa: przewodniczący Jerzy Kisielewski sekretarz Tomasz Wałdykowski członkowie Zbigniew Maj, Wiesław Procyk Zarząd zebrał się 5-cio krotnie i zajmował się następującymi zagadnieniami: -Podczas otwartego posiedzenia Zarządu z udziałem konserwatorów i przedstawicieli Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu 8 marca 2019 r. dokonano wymiany poglądów na temat realizowanej od 2014 r koncepcji koncentracji prac konserwatorskich wokół Katakumb ( Al. Zasłużonych, Aleja Katakumbowa). Wspólnie uznano, że były to działania trafne. Zarząd kierując się opinią większości zebranych uznał, że także po zakończeniu w 2019 r. prac konserwatorskich w Al. Zasłużonych należy, nie zapominając o obiektach wymagających natychmiastowej interwencji, koncentrować się na wybranych ciągach kierując się przede wszystkim kryteriami stanu zachowania pomników. Komisja Konserwatorska z udziałem konserwatorów, zaleciła dokonać przeglądu: kwater wzdłuż Al. Katakumbowej od kw. 2 do kw. 20 kwater wzdłuż alei od bramy św. Honoraty do Katakumb (kwatery 13, 14, 15, 16) obiektów wzdłuż muru i w kwaterach 11,13 od bramy św. Honoraty do kościoła i wytypowanie obiektów do konserwacji na najbliższe lata ( od 2020 ). _ Na posiedzeniu w dniu 20 maja Zarząd, po wysłuchaniu sprawozdania przewodniczącego Komisji Konserwatorskiej, zatwierdził wykaz obiektów proponowanych do konserwacji w następnej kolejności: wzdłuż Alei od bramy św. Honoraty do Katakumb wzdłuż Katakumb po ich północnej stronie (kwatery od 2 do 20) wzdłuż alejki przy murze od bramy św. Honoraty do kościoła. Zarząd zobowiązał Komisje do ustalenia kolejności prac w poszczególnych latach zalecił podjecie procedury wyłonienia wykonawców na całość prac przewidzianych do realizacji w kw. 13,14.15,16 wzdłuż Alei od bramy do Katakumb. _ W związku z rozbieżnościami dotyczącymi stosowania wskaźników przy wycenie prac przewidzianych do realizacji w latach 2020-21 Zarząd na posiedzeniu w dniu 17 czerwca , z udziałem konserwatorów, dokonał korekty wytycznych do sporządzania kosztorysów ofertowych na te prace. Ponadto na swoich posiedzeniach Zarząd zajmował się następującymi sprawami związanymi z bieżącą działalnością: omówieniem i zatwierdzeniem bilansu oraz sprawozdania za 2018 r. przygotowaniem Walnego Zebrania Członków przyjęciem planu prac konserwatorskich na 2019 r. zatwierdzeniem wystąpień o uzyskanie dofinansowania od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Rady Warszawy w 2019 r. rozpatrzeniem wniosków instytucji i osób fizycznych o włączenie do programu prac wnioskowanych obiektów przygotowaniem oraz ocenie dorocznej zbiórki pieniężnej na cmentarzu Stare Powązki. Komisja Rewizyjna na posiedzeniu przed Walnym Zebraniem Członków, zapoznała się ze sprawozdaniem Zarządu, bilansem oraz wynikami finansowymi. Sporządziła ich ocenę w formie protokołu, który przedstawiony został na Walnym Zebraniu Członków. Komisja nie wniosła istotnych zastrzeżeń do działalności Zarządu oraz wyników finansowych za 2018 r. Komisja Konserwatorska na kilku spotkaniach na Starych Powązkach dokonała: przeglądu kaplic i nagrobków w kwaterach wzdłuż 3-ch tzw. „ciągów” od bramy św. Honoraty do Katakumb, wzdłuż muru od bramy św. Honoraty do kościoła, w kwaterach od 2-ej do 20-tej wzdłuż północnej strony Katakumb wytypowała kaplice i nagrobki do przeprowadzenia przy nich prac konserwatorskich w najbliższych latach, poczynając od 2020 r. ustaliła kolejność realizacji „ciągów” oraz poszczególnych obiektów uwzględniając opinie konserwatorów, którzy uczestniczyli w tych czynnościach Wyniki prac przedstawiono na posiedzeniach Zarządu 20 maja i 9 września. _ Zostały przyjęte wnioski odbioru prac konserwatorskich 6-ciu nagrobków odnowionych na zlecenie Sejmu RP tak zwanego odbioru „wstępnego” , czyli zaawansowania prac konserwatorskich we wrześniu. Celem przeglądu było ustalenie braków i usterek, które mogły być usunięte do czasu odbioru końcowego. odbioru końcowego wszystkich prac konserwatorskich wykonanych w 2019 r. ustalenie braków i niedociągnięć podczas odbioru „wstępnego” skutkowało bezusterkowym przyjęciem wszystkich obiektów. Komisja Przetargowa podczas tych posiedzeń dokonała: ustalenia zasad sporządzenia ofert i wskazała osoby, do których należy zwrócić się o ich złożenie (po 2 na obiekt) przeglądu i wyboru złożonych ofert. wyboru wykonawców prac konserwatorskich obiektów usytuowanych wzdłuż od bramy św. Honoraty do Katakumb w kwaterach 13,14,15,16 II. KWESTA ZADUSZKOWA Doroczna zbiórka na Starych Powązkach trwała trzy dni: 1 (piątek), 2 (sobota), 3 (niedziela ) listopada. Przygotowanie zbiórki i jej przebieg nie odbiegały od normy i przebiegło sprawnie. W trakcie zbiórki nie odnotowano incydentów i zakłóceń. W porównaniu z poprzednimi 3-ma latami, kiedy niesprzyjająca pogoda (opady deszczu) spowodowała spadek liczby kwestujących i wpływów, rok 2019 był niezwykle korzystny. Po pierwsze znacznie wzrosła liczba osób kwestujących. Zbierano do 325 puszek, tj, około 80 więcej aniżeli w latach poprzednich, 2017 – 233, 2018 – 243, Wzrost liczby kwestujących przełożył się także na większe wpływy. W poszczególnych dniach zbierano: do 181 puszek w dniu 1 listopada co było normą, 1 listopada także w latach poprzednich. do 73 puszek w sobotę 2 listopada do 71 puszek w niedziele 3 listopada Prawie trzykrotny wzrost kwestujących w dniach 2 i 3 listopada w porównaniu do 2018 r. ( razem 58 kwestujących) pozwoliło na uzyskanie najwyższego wyniku finansowego w dotychczasowych zbiórkach. Do zwiększenia liczby kwestujących przyczynił się przede wszystkim wzrost zainteresowania kwestowaniem poza dotychczasowymi „kręgami”; uczniowie, członkowie stowarzyszeń, a także osoby, które osobiście i przez internet zgłosiły swój akces. Przyjmowanie do grona kwestujących „ochotników” powodowało pewne ryzyko i kontrowersje wśród członków Zarządu. Przy zachowaniu pewnej ostrożności udało się jednak uniknąć „wpadek” a niektóre osoby okazały się bardzo udanymi kwestarzami. Udział młodzieży szkolnej wraz z opiekunami (nauczyciele, rodzice) można także uznać jako dobry kierunek w dalszym pozyskiwaniu sympatyków Komitetu. Przekonano wiele osób do kwestowania w pozostałe (poza 1 listopada) dni. Pewna grupa kwestujących jest tak przywiązana do 1-go listopada i swoich godzin, że należy to uszanować, ale nowych kwestarzy warto namawiać do innego terminu. Ulega także zmianie przekrój; społeczno – zawodowy kwestujących. Przede wszystkim maleje udział aktorów choć stanowią oni dalej największą grupę około 30%. Początkowo stanowili prawie 100% kwestarzy. Wzrosła do około 20% grupa dziennikarzy literatów. Tyleż samo, 15-20% osób to „grupy zorganizowane”, Mazowsze, szkoły, kolejarze i inne stowarzyszenia. Pozostałe 40 -45% czyli około 130 osób nie jesteśmy w stanie zaliczyć do żadnej z powyższych grup z powodu braku danych, są to znajomi ”starych kwestarzy” ich rodziny, przyjaciele i osoby, które w różny sposób dotarły do grona kwestujących, niektórzy już od wielu lat. Powyższy podział nie jest oczywiście precyzyjny pozwala jednak na wysuniecie dwóch wniosków: 1) dominują wśród kwestarzy ludzie teatru, filmu oraz dziennikarze 2) rozszerza się grono kwestujących wywodzących się z tych środowisk, a coraz więcej nowych osób pozyskujemy dzięki internetowi. Wpływy z 3 dni kwesty wyniosły dokładnie 280.650,68 zł. w poszczególnych dniach: 1 listopada - piątek 165,5 tys. zł. 2 listopada - sobota 58,4 tys. zł. 3 listopada - niedziela 56,7 tys. zł. O ile w dniu 1 listopada zbiórka była zbliżona do 1-go listopada w poprzednich latach to przychody w drugim i 3-cim dniu zbiórki były znacznie wyższe i głównie dzięki temu ogólny wynik był o 22.882 zł. wyższy aniżeli w rekordowym dotychczas roku 2011 ( 257.768 zł) . Średnia zbiórka wyniosła 863 zł. i była jedna z niższych w ostatnich latach. O ostatecznym wyniku przesądziła więc znacznie liczniejsza, w stosunku do poprzednich lat, grupa kwestujących. Po raz pierwszy uzyskaliśmy „kwestowe” wpływy dzięki akcji propagującej zbiórkę w internecie. Były to wpływy z : – wpłat indywidualnych na konto - 1.800 zł. – tytułu wygranych w audycji telewizyjnej „jaka to melodia” - 14.250 zł. Można więc przyjąć, że ogólne wpływy ze zbiórki publicznej na cmentarzu i inne wpływy związane z akcją zaduszkową wyniosły prawie 300 tys. zł. (296.700) i należy mieć nadzieję, że w latach następnych też będą bliskie 300 tys. zł. FINANSE KOMITETU w 2019 roku Wpływy finansowe ogółem 969.889, w tym: 1) dotacje (dofinansowania) celowe ze środków publicznych 632.215,- w tym: - od Miasta Stołecznego Warszawy 364.326,- - od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 149.719,- - od Kancelarii Sejmu RP 118.170,- 2) Wpływy ze zbiórki publicznej na Starych Powązkach 280.651,- 3) Darowizny osób prawnych 18.888,- 4) Darowizny osób fizycznych 24.549,- 5) Odpisy 1% podatku 12.277,- 6) Składki członkowskie 370,- 7) Spadki i zapisy 939,- 8) Inne ( odsetki bankowe) - W porównaniu z rokiem 2018 wpływy wzrosły o 92.289 zł. do czego przyczyniły się lepsze o 44 tys. zł. wpływy z kwesty oraz sfinansowanie w kwocie 118 tys. zł. renowacji 6 nagrobków przez kancelarię Sejmu Spadły darowizny od osób prawnych o 16 tys. zł. od osób fizycznych o 48 tys.zł. Nie uległy większym zmianom dofinansowania ze środków przeznaczonych na ochronę zabytków z budżetu M. K. i D. N. oraz Miasta Stołecznego Warszawy, które w całości przeznaczane są na koszty prac konserwatorskich. Stanowią one niezmiennie ok. 50-60% wpływów. Drugim w kolejności źródłem wpływów są także niezmiennie wpływy ze zbiórki publicznej i stanowią ok. 30% ( 2018 – 27%, 2019-29% ) budżetu. Pozostałe wpływy mające znaczenie to darowizny od osób fizycznych i prawnych. W 2019 było to 43 tys.- 5% a w 2018 106 tys. - 12% i jak widać ulegają dość dużym wahaniom. Odpis 1% od podatku nie miał dotychczas większego wpływu na budżet Komitetu i nie wydaje się aby miał w przyszłości nastąpić istotny wzrost. Wprawdzie w 2019 nastąpił wzrost wpływów z tego tytułu o 50% ale wzrost ten przełożył się na zaledwie 4 tys. zł. dodatkowych wpływów (12 tys. w 2019 wobec 8 tys. w 2018 r ). Wydaje się jednak, że odpowiednie nagłośnienie działalności Komitetu w internecie może przynieść pewny wzrost z tego tytułu choć nie należy spodziewać się, że będą to wielkie pieniądze. KOSZTY DZIAŁALNOSCI Ogółem 966.059,- w tym: 1) Koszty działalności statutowej 837.811,- w tym: – prace konserwatorskie 831.121,- – tabliczki informacyjne 1.107,- – organizacja kwesty 4.434,- – koszty przelewów konserwatorskich 909,- – inne 240,- 2) Koszty administracyjne 128.248,- (koszty rzeczowe i osobowe utrzymania Biura Komitetu). w tym: - utrzymanie pomieszczeń biurowych 25.216,- - honoraria i umowy zlecenia 89.496,- - telefon, intermnet 1.962,- - artykuły biurowe 1.258,- - opłaty pocztowe i bankowe 1.826,- - zakup albumu Stare Powązki od wydawcy 3.400,- - koszty ubezpieczeń 1.205,- - serwis drukarki 990,- - zakup wydawnictw i prasy 746,- - pozostałe nie wymienione wyżej 2.149,- 3) Wynik finansowy dodatni + 3.830,- Zdecydowana większość pozyskanych środków nieodmiennie od lat przeznaczana jest na działalność statutową. W 2019 roku wydano na nią 837.811.zł. tj. 87 % a bezpośrednio na prace konserwatorskie 831.121 zł. tj. 86 % W 2018 roku było to odpowiednio 86 i 84 %. Proporcje te ulegają tylko nieznacznym wahaniom. Prawie cały wzrost wpływów ( 92 tys. zł) przeznaczony został na prace konserwatorskie ( wzrost o 89 tys. zł.) Jeżeli chodzi o koszty administracyjne, które wyniosły 128.248 zł. i wzrosły w stosunku do 2018 r. o 9 tys. zł. też ulegają tylko nieznacznym wahaniom. W 2008 r. stanowiły one 13,5% wydatków zaś w 2019 r. wskaźnik ten nawet nieznacznie sie obniżył do 13,3%. Wskaźnik wydatków administracyjnych w stosunku do całych kosztów działalności Komitetu jest rzeczywiście nieco wyższy uwzględniając zaległe honoraria pracowników biura. Uwzględniając powyższy fakt można oszacować je średnio na ok. 15% ogólnych kosztów. Jest to zapewne jeden z niższych wskaźników wśród stowarzyszeń działających w Polsce. Podkreślić należy także, że pomimo napieć Komitetowi udaje się utrzymać płynność finansową i jak dotychczas wszystkie należne płatności wobec konserwatorów i innych osób instytucji zewnętrznych regulowane są terminowo. PRACE KONSERWATORSKIE w 2019 r. W roku sprawozdawczym minęło 45 lat od utworzenia Społecznego Komitetu. Minęły jednak dwa lata zanim udało się przeprowadzić pierwsze prace konserwatorskie. Komitet miał trudności z pozyskaniem odpowiednich wykonawców do remontów konserwatorskich obiektów cmentarnych. Pierwsze dwa nagrobki odnowiły w 1976 roku Pracownie Konserwacji Zabytków. Nie zachowała się jednak żadna dokumentacja konserwatorska z przebiegu prac. Wiadomo tylko, że jednym z nich był nagrobek generała Włodka w kw. 14. rz.5. odnowiony ponownie przez Olgierda Gumińskiego w 2013 roku. Szerszym frontem prace ruszyły dopiero w 1977 roku. Udało się dla sprawy pozyskać pierwszych dyplomowanych konserwatorów oraz nawiązać współpracę z Cechem Rzemiosł Budowlanych. Olgierd Gumiński i Tomasz Rogala, konserwatorzy współpracujący z Komitetem od początku jego istnienia pierwsze nagrobki odnowili wspólnie w latach 1977 – 1979 ( Ignacego Komorowskiego w kw.13, Duninów w kw. 36, Maciejowskich w kw. 3 ). Warszawski Cech Rzemiosł Budowlanych w czynie społecznym równolegle odbudował ze zniszczeń wojennych kaplicę warszawskiej aktorki i śpiewaczki Wiktoryny Bakałowiczowej w kw. 1 rz. 1/3 przy murze. W początkach lat 80-tych ubiegłego wieku prace konserwatorskie ruszyły już pełną parą. W 1985 r. odnotowano już 500-tną, a w 1996r. 1000-czną pracę pomnik Pięciu Poległych w kw.178. Rok 2019 to 43-ci sezon prac konserwatorskich na Starych Powązkach. Tegoroczne działania możemy podzielić na trzy grupy: 1) Kontynuacja kompleksowej odnowy Alei Katakumbowej. Odnowiono kolejne 32 grobowce od filara 2 ( wschodnia strona Katakumb) do arkady 19, około 1/3 wszystkich pomników w alei. Z braku środków nie udało się odnowić kaplicy Józefa Prasławskiego i grobowca Hipolita Poznańskiego. W/w obiekty odnowione zostaną w pierwszej kolejności w 2020 r. W ten sposób dwie najbardziej prestiżowe Aleje powązkowskie zostały odnowione w przeciągu 6-ciu lat ( 2014 – 2019 ). Udało się pozyskac stałego opiekuna dla Alei Zasłużonych. Firma BOLSIUS POLSKA będzie co roku finansowała bieżące, niezbędne prace konserwatorskie znajdujących się tam grobowców co zapewni ich utrzymanie w obecnym stanie przez wiele lat. Identyczne rozwiązanie chcemy zastosować do Alei Katakumbowej. Szukamy drugiego takiego strategicznego opiekuna jak Firma Bolsius. Na razie bez rezultatu. 2) Przeprowadzenie konserwacji 6-ciu nagrobków posłów Sejmu. Ustawodawczego 1919 – 1922 marszałków i wicemarszałków późniejszych kadencji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Są to nagrobki: - Stanisława Cara w kw. 7 - Jana Dąbskiego w kw. 205 - Wacława Makowskiego w kw. 107 - Stanisława Osieckiego w kw. 184 - Kazimierza Pużaka w kw. 188 - Michała Roga w kw. T Prace wykonano z inicjatywy Kancelarii Sejmu, która w całości je sfinansowała. 3) Na wniosek rodzin odnowiono nagrobki rodziny Dąbrowskich w kw. 131 i Marii Dobrzyńskiej w kw. 56 W sumie Komitet przeprowadził konserwacje 40 nagrobków, większość w Alei Katakumbowej. Koszt wszystkich prac wyniósł 831 tys. zł. pokryty został ze środków: - własnych 180 rys. zł. - dotacji Miasta st. Warszawy 364 tys. zł. - dotacji M.K.i D.N. 150 rys. zł. - Kancelarii Sejmu 118 tys. zł. - Firma Bolsius Polska 19 tys. zł. ZAMIERZENIA NA 2020r. Pierwotnie planowano: 1) dokończenie prac w Alei Katakumbowej: - Kaplica Józefa Prasławskiego - Nagrobek Hipolita Poznańskiego 2) odnowienie ok. 22 ( w zależności od pozyskanych środków), pomników nagrobnych w kw. 13, 14, 15, 16 wzdłuż Alei od bramy św. Honoraty do Katakumb. 3) odnowienie 1 kaplicy (Naimskich w kw. 181 ) i 4-ch nagrobków w kw. 8, 203, 213, 219. Szacunkowy koszt całego przedsięwzięcia to ok. 890 tys. zł. Powyższe zamierzenia muszą jednak ulec znacznemu ograniczeniu. Spowodowane jest to przede wszystkim: Zmniejszeniem wnioskowanej dotacji z m. st. Warszawy o 250 tys. zł. (z planowanych 450 tys. do 200 tys.). Na tle innych beneficjentów tych środków jest to wciąż duże osiągnięcie (najwyższa przyznana kwota dotacji to 250 tys. zł.) Brakiem możliwości zwiększenia środków własnych w sfinansowaniu tegorocznego zadania. Kwesta Zaduszkowa najprawdopodobniej się nie odbędzie, a jeśli dojdzie do skutku to wpływy będą zapewne o wiele mniejsze aniżeli w latach ubiegłych. Na szczęście Generalny Konserwator Zabytków utrzymał przyznaną uprzednio dotację w wysokości 330 tys. zł. Pozwoli to Komitetowi na wykonanie w bieżącym roku prac konserwacyjnych przy: Dwóch kaplicach ( Józefa Prasławskiego w Al. Kat. i Rodziny Naimskich w kw. 181) 14 nagrobkach w kw. 13, 14, 15, 16 przy alei od Bramy św. Honoraty do Katakumb Trzech nagrobkach w innych kwaterach oraz prac „porzadkowo-konserwatorskich” za ok. 20 tys. zł w Alei Zasłużonych Ogólną wartość prac do wykonania w 2020r. szacuje się na ok. 650 ty. zł. Biorąc pod uwagę zaistniałą sytuacje jest to wynik całkiem zadowalający. Warszawa, maj 2020r. SKARBNIK PRZEWODNICZĄCY ZARZĄDU ZBIGNIEW MAJ MARCIN ŚWIĘCICKI