Aktualności

Prace konserwatorskie wykonane w 2015 roku W 2015 r. na szczególną uwagę zasługują następujące działania; 1. Odnowa Al. Zasłużonych. Katakumby zbudowane wg projektu Dominika Merliniego miały początkowo 118 i zamykały cmentarz od strony południowej i wielokrotnie przedłużane osiągnęły ostatecznie 223 m długości i 7,5 m szerokości. Aleja Zasłużonych została założona w 1925 r. na tyłach Katakumb w oparciu o ich południową ślepą ścianę, podzieloną na kilkadziesiąt płytkich nisz. Zaplanowany początkowo porządek został zakłócony przez zagęszczenie pochówków. Decyzją Nr 445/ z dnia 1 lipca 1965 r. Katakumby wpisane zostały do rejestru zabytków ze względu na ich wartość zabytkową i artystyczną. Jako pierwszy od strony zachodniej pochowany został laureat nagrody Nobla, Władysław Reymont ( 1867 – 1925 ) zaś jako ostatnia Jadwiga Smosarska- Protassewicz ( 1893 – 1971 ) i jej mąż Zygmunt Protassewicz (1899-1991 ). W chwili obecnej Aleja jest wypełniona grobami w całości ( 109 pomników ). W alei chowano ludzi szczególnie zasłużonych we wszystkich dziedzinach ( literaci, aktorzy, muzycy, plastycy, fotograficy, uczeniu, politycy ). Przykładowo można wymieniać takie znane nazwiska jak Władysław Reymont, Franciszek Żwirko, Bolesław Limanowski, Emil Młynarski, Witold Małcużyński, Henryk Kuna, Stefan Jaracz, Leopold Staff, Jan Kiepura, Hanka Ordonówna, Tadeusz Fijewski, Stanisław Dygat, Kalina Jędrusik, Kazomierz Wierzyński, Maria Dąbrowska, Wacław Sierpiński, Ada Sari. W alei są groby Symboliczne; Stefana Starzyńskiego, przywódców Podziemnego Państwa Polskiego oraz Ignacego Mościckiego. Wszystkie nagrobki prezentują spektrum form architektonicznych, rzeźbiarskich jak i materiałów z których zostały skomponowane – różnorodne granity, piaskowce, metale, ceramika, lastryko, itp. Stan zachowania pomników w dużej mierze warunkowany jest rodzajem kamienia z jakich zostały wzniesione. Usytuowane w Alei pomniki nagrobne były zaniedbane pokryte warstwą brudu kurzu, nalotami mikroorganizmów. Na niektórych piaskowcowych powie- rzchniach , występowały czarne siarczanowe naloty, plamy zacieki permamen- tnego zawilgocenia poszczególnych fragmentów. Na większości nagrobków widniały ślady po zniczach w postaci kolistych zaplamień oraz resztek stopionej steryny. Około 40-tu charakteryzowały uszkodzenia mechaniczne polegające na przesunięciu poszczególnych elementów, drobnych wyruszeń kamienia, pęknięciach ubytków fug i spoin oraz przy powierzchniowej destrukcji przyziemia fundamentów. Stan zachowania pomników w Alei Zasłużonych wymagał podjęcia działań konserwatorskich mających na celu ograniczenie procesów niszczących, przywrócenie należnej rangi estetycznej eksponowanym tu nagrobkom. Program prac konserwatorskich obejmował; - oczyszczenie powierzchni wszystkich pomników z brudu, nawarstwień,plam oraz zielonych nalotów mikroflory, wodą pod ciśnieniem przy użyciu myjki karchera. - mechaniczne doczyszczenie trudno usuwalnych nawarstwień oraz steary- nowych pozostałości. - zlikwidowanie życia biologicznego na powierzchni pomników poprzez naniesienie na miejsca pokryte zielonymi nalotami preparatu grzybobójczego „Sterionol”. - uzupełnienie wypłukanych fug, spękań kamienia, odpowiednio dobraną kolorystycznie masą Remmersa – Restauiremortel. - owierzchnią naprawą zniszczonych i popękanych fragmentów przyziemia fundamentów. - hydrofobizacją powierzchni piaskowcowych elementów pomników Preparatem Remmersa SL. Autorem programu i konserwatorem był mgr Olgierd Gumiński. Jednym z powodów postępującej destrukcji i nieestetycznego wyglądu Alei Zasłużonych była zieleń rosnąca między grobami i przy murze Katakumb; dokładnie 47 żywotników zachodnich. Na podstawie przekazów i i konograficznych wynika, że nie sadzono drzewek i krzewów pomiędzy nagrobkami. Dopiero pod koniec lat 60- tych XX w. dokonano nasadzenia żywotników zachodnich często w odległościach kilkucentymetrowych od grobów. W chwili przystąpienia do prac w Alei Zasłużonych rosło 47 silnie rozro- śniętych o płytkim, szeroko rozpostartym i gęstym systemie korzennym nie mieszczącym się w przewidzianych dla nich miejscach. Rosnące w Alei żywotniki zaczęły negatywnie wpływać na nagrobki i mur Katakumb. Wartość artystyczna Katakumb i tumb grobowych przewyższyła wielokrotnie walory pospolitego przerośniętego i zdeformowanego nasadzenia żywotników. Na wniosek Komitetu, po zasięgnięciu opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz prof. Andrzeja Kossa Stołeczny Konserwator zabytków wydał decyzję zezwalającą na ich usunięcie ( decyzja Nr 226 Z/15 z dnia 24.04.2015 r.). Dzięki usunięciu żywotników Aleja Zasłużonych; 1/. Odzyskała swoje pierwotne walory estetyczne i kompozycyjne. Masywna bryła Katakumb, która stanowiła dominantę Starych Powązek stała się właściwie niewidoczna za rozrośniętymi i zdeformowanymi konarami żywotników. Podobnie było z poszczególnymi grobowcami. 2/. Usunięto zagrożenie dla muru i poszczególnych nagrobków usuwając wrastające w architekturę Katakumb i nagrobków systemy korzeniowej żywotników. Korzenie powodowały niszczenie i deformując nagrobki. Niebezpieczeństwo dla nagrobków stanowiły także pokładanie się Obciążonych śniegiem drzew. Zaśmiecanie drobnymi gałązkami oraz żywicą poddanych konserwacji grobów było także istotnym argumentem przy podjęciu decyzji o usunięciu żywotników z Alei Zasłużonych. Przeprowadzenie wszystkich prac związanych z odnowieniem i uporządko- waniem Alei Zasłużonych sfinansowana została ze środków uzyskanych od Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA. Przypomnieć także trzeba, że PGNiG Termika sfinansowała w roku jubileuszowym wydanie albumu o Starych Powązkach. Prace konserwatorskie w Alei wykonywał konserwator Olgierd Gumiński, który obok Tomasza Rogali, najdłużej bo od 1976 roku pracuje na Powązkach. 2. Renowacja i konserwacja anonimowej kaplicy w kw. 182 Kaplica należy do najciekawszych przykładów sepuklarnnej architektury neoromańskiej na Starych Powązkach i wykazuje wiele podobieństw z innymi kaplicami zbudowanymi w tym stylu. Podobieństwo dotyczy zwłaszcza kaplic Jana Blocha z pocz. XX w w kw. 181 zaprojektowanej przez warszawskiego architekta Witolda Lanciego oraz okazałej kaplicy Leona Epsteina wg projektu J.Dietricha.Podobieństwa do neoromańskich rozwiązań w realizacjach Witolda Lanciego można z dużym podobieństwem przyjąć, że projekt kaplicy mógł powstać w jego pracowni lub w pokrewnym kręgu architektów warszawskich. Formalnie jednak kaplica jest całkowicie anonimowa. Nieznany jest jej fundator, projektant i wykonawca. Brak jest także jakich- kolwiek inskrypcji lub innych dowodów zarówno zewnątrz jak i wewnątrz, wg których można by ustalić nazwiska osób tam pochowanych. Kaplica przed podjęciem prac remontowych i konserwatorskich była w fatalnym stanie. - drewniana konstrukcja więźby dachowej i stropu zniszczona była prawie 100% . W celu zabezpieczenia kaplicy przed opadami została prowizorycznie zabezpieczona plandeką. - uszkodzone zostały wszystkie dolne gzymsy - stwierdzono pęknięcie na wylot w dolnej części bogato rzeźbionego tympanonu - całkowicie zniszczony został krzyż na szczycie elewacji frontowej - stalowe ogrodzenie było powyginane i występowały w nim liczne ubytki, głównie grotów. Wykonana przez rzeczoznawców ekspertyza pozwoliła konserwatorom ( Bogusławowi Korneckiemu, Wandzie Siennickiej i Henrykowi Gochnie) na opracowanie programu, renowacji kaplicy i po jego zatwierdzeniu prac Stołecznego Konserwatora Zabytków przystąpiono do prac w 2014 roku, wykonano nową więźbę i pokrycie dachu oraz niezbędne zabezpieczenia konstrukcyjne. W br. wykonane zostaną wszystkie pozostałe prace renowacyjne i konserwatorskie.Wbrew powszechnej opinii, że to drzewo, które zwaliło się na dach kaplicy spowodowało zniszczenia dachu i liczne pęknięcia konstrukcji, ekspertyza rzeczoznawcy wskazuje, że ich przyczyną były działania wojenne, konkretnie duża fala uderzeniowa w wyniku ostrzału artyleryjskiego w 1939 i 1944 r. lub bombardowaniami w 1942 r. 3. pomnik nagrobny Adolfa Dygasińskiego w kw. 84 rz. 5 pisarza, publicysty i pedagoga, autora znanych powieści o przyrodzie, uczestnikach powstania styczniowego ( 1839 – 1902 ). Autorem wzniesionego w 1903 r. pomnika jest znany warszawski rzeźbiarz Czesław Makowski ( 1873 – 1921 ) uczeń Gersona. Podstawą pomnika stanowią dwa centralnie ustawione stopnie. Na nich po lewej stronie ustawiono formę siedliszcza z pół cylindrycznym łolkietnikiem. Po prawej stronie wznosi się prostopadłościenny cokół na którym ustawiono trapezoidalny czworoboczny słup, na szczycie którego eksponowane jest popiersie pisarza autorstwa Czesława Makowskiego. Pierwotnie na dolnym stopniu znajdowała się brązowa rzeźba psa (Asa). Odnowienie pomnika podjęto z inicjatywy uczniów i pedagogów Gimnazjum im. Adolfa Dygasińskiego w Pińczowie. Podjęli się także wykonania repliki rzeźby psa. Ma to być rzeźba w kamieniu co ma ją uchronić przed kradzieżą prze łowców metali. Praca ma być wykonana bezpłatnie i jeżeli spełni wymagania zostanie zamontowana na miejscu skradzionej przed dwudziestu laty. Prace konserwatorskie wykonał Olgierd Gumiński. 4. Pomnik nagrobny rodziny Kasprzyckich w kw. 27 rz.1 powstał ok. 1896r. Nagrobek wykonała znana w XIX w firma kamieniarska Marcinkiewicza i Grelli przy ul. Arysowskiej róg Dzikiej, co zostało uwidocznione na boku pomnika. Prace konserwatorskie podjęto głównie ze względu na fatalny stan okazałej wapiennej rzeźby przedstawiającej prawie naturalnej wielkości postać dziewczyny wspartej o skałę. Na jej szczycie znajduje się krzyż od frontu splatany linią kotwiczną oraz porastającej go bluszczem. Postać młodej kobiety dobrze ujętej w proporcjach oraz precyzyjnie wykonane elementy rzeźby świadczą o dużym kunszcie nieznanego artysty. Pomnik jest przykładem panującej ówcześnie mody i cennym zabytkiem o dużej klasie artystycznej.Prace konserwatorskie wykonał Bogusław Kornecki. 5. Pomnik nagrobny rodziny Radzińskich pm. koło pierwszej bramy np.kw.3 Obiekt powstał po śmierci Katarzyny Radzińskiej w 1821 r, jest więc jednym z najstarszych na Starych Powązkach. Pomnik jest klasyczną kompozycją architektoniczną wzniesioną na tylnej części tumby przy murze cmentarza. Kolumny i pilastry kompozycji nie miały głowic. Pomnik w trakcie remontu muru musiał zostać zdemontowany i po renowacji na nowo ustawiony. Dzięki zachowanym ikonografiom zrekonstruowane zostanie zadaszenie nagrobka, które zostało całkowicie zniszczone. Prace konserwatorskie wykonali Paulina Garbacz-Witkowska, Wanda Sienicka i Henryk Gochna. 6. Pomnik nagrobny rodziny Daniłowiczów w kw. 158 rz. 5 Pomnik pochodzi z końca XIX w. i po śmierci Ignacego Daniłowicza w 1888r. i usytuowany jest w najstarszej części cmentarza. Autora nie ustalono. Pomnik jest klasyczną kompozycją typu architektoniczno-rzeźbiarskiego. Na piaskowcowej tumbie w centralnym miejscu ustawiono wapienny posąg Matki Boskiej stojącej przed krzyżem z pochyloną głową ze złączonymi dłonmi ubraną w długie udrapowane szaty. Na uwagę zasługują także wyko- nane w marmurze cararyjskim płaskorzeźby małżonków Daniłowiczów. Prace konserwatorskie przy pomniku wykonano głównie ze względu na zły stan rzeźby Matki Boskiej ( liczne ubytki w szacie) oraz płaskorzeźb i tablic z napisami na froncie pomnika. Prace konserwatorskie wykonali Wojciech Myjak i Andrzej Sośnierz. 7. Pomnik nagrobny rodziny Mikusińskich w kw. 69 rz. 5 Jeden z okazalszych nagrobnych pomników architektonicznych na Starych Powązkach. Autora i wykonawców nie udało się ustalić. Prace konserwatorskie wykonała Krystyna Antoniak. 8. Pomnik nagrobny rodziny Kwapińskich w kw. 31 wprost rz.4 Autor i wykonawca powstałego w 1877 r pomnika nie są znani. W trakcie prac wykonano rekonstrukcje wielu elementów rzeźby anioła (skrzydła, ręka, część tułowia, krzyż) Uzupełnienia i odnowienia wymagały także porcelanowe portrety. Prace konserwatorskie wykonała Dorota Rudzińska. 9. Pomnik nagrobny rodziny Szymanowskich w Alei Katakumbowej przy Filarze 48 ( zachodniej Katakumb ). Prace konserwatorskie wykonała Dorota Rudzińska. 10. Pomnik nagrobny Wojciecha Białosukni w kw. 22 rz.2 Jest to okazały architektoniczno- rzeźbiarski pomnik nagrobny z szeroką tumbą nagrobną, zwieńczony ażurowym żeliwnym postumentem neogotyckim z kamienną figurą Matki Boskiej w środku. Autor obiektu ani warsztat w którym został wykonany nie jest znany. Najprawdopodobniej powstał po 1884 r. po śmierci Wojciecha Białosukni. Jest to jeden z okazalszych grobowców znanych warszawskich rodzin Białosukni i Makomaskich. Odnowiony został z inicjatywy i na koszt braci Władysława i Zygmunta Makomaskich. Konserwator Krystyna Antoniak napotkała niespodziewanie wielkie trudności Przy odnowieniu kamiennej tumby, która na skutek ponawiających się odba- rwieniu wymagała kilkukrotnego ich wywabiania. Planowane prace konserwatorskie w 2016 r. 1. Kaplica rodziny Epsteinów w kw. 23 rz. 2 Spoczywają w niej przedstawiciele znanej warszawskiej rodziny bankierów i przemysłowców. Okazała kaplica w stylu neoromańskim zaprojektowana została przez architekta Józefa Dietricha pomiędzy 1872 a 1903 r. Jest to jedna z najokazalszych kaplic na Starych Powązkach. Jej zły stan wymagał podjęcia kompleksowych prac renowacyjnych i konserwatorskich. W 2015 roku wykonano remont dachu i odprowadzenia wód opadowych. Podstawowe prace wykonane zostaną w 2016 r. Konserwatorami kaplicy są; Bogusław Kornecki, Wanda Sienicka, Henryk Gochna. Ponadto kompleksowe prace konserwatorskie wykonane zostaną przy następujących nagrobkach; 2. Antoniego Hanna pm.np.kw.181 3. Feliksa Pęczelskiego w kw.174 rz.1 4. Rodziny Zdziarskich w kw.11 rz.4 5. Jana Wojtasiewicza w kw.25 rz 1 6. Antoniego Tischlera w kw. 34 rz.6 7. Jana Draca w kw. A rz. 1 8. Franciszki Łykow w kw. 9 rz. 2 9. Rodziny Rucz w kw.175 rz.5 10. Marianny Koziorowicz w kw. 2 rz. 1 11. Konrada Sokołowskiego w kw. 32 wpr. rz.6 12. Przeniesienie płyt pamiątkowych żołnierzy Insurekcji Kościuszkowskiej z kw. 15 rz. 2 i uczestników wojny 1831 w kw. 169 do kwatery przy Alei Katakumbowej. Powyższe zamierzenia mogą ulec zarówno rozszerzeniu jak i zmniejszeniu. Zależne jest to od wyniku tegorocznej kwesty jak i od wysokości pozyskanych środków z innych źródeł m.inn. dofinansowania z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i budżetu Miasta st. Warszawy. Warszawa, październik 2015 r.
KWESTA ZADUSZKOWA 2015 r. 31 października (sobota ) i 1 listopada ( niedziela ) 1 listopada 1975 r . Jerzy Waldorff po raz pierwszy zgromadził na kweście zaduszkowej grono wybitnych aktorów teatru i filmu, literatów, naukowców, dziennikarzy. Przez 25 lat jego prezesury i 15 jego następcy Marcina Święcickiego, co roku 1 listopada przemierzali alejki powązkowskie zbierając środki na renowację zabytkowych grobowców. Ale ważne są nie tylko zebrane pieniądze liczy się wydźwięk społeczny. W dniu 1 listopada to nasi kwestarze są bohaterami relacji radiowych telewizyjnych. W pierwszych latach zapraszał sam Jerzy Waldorff. Jego zaproszeniu nikt nie odmawiał. W dniach kwesty od godz. 10-tej Jerzy Waldorff osobiście witał wszystkich przybyłych, nie brakowało uścisków serdecznych powitań. Po „zaliczeniu” kwestowania goście Waldorffa zasiadali za stołem raczyli się kawą lub herbatą „słodkościami” z Firmy Blikle. Tradycja ta przetrwała do dzisiaj, choć bez twórcy Komitetu. W samej zbiórce oraz organizowaniu kwest, uczestniczyło dotychczas około 700 a co najmniej dwukrotnie ponad 600 osób. Ich nazwiska umieściliśmy w albumie Stare Powązki wydanym w maju ubiegłego roku. Spośród grona wymienionych w albumie 141 osób już nie żyje. Wśród nich były takie znakomitości jak; Aleksander Bardini, Elżbieta Barszczewska, Hanka Bielicka, Bogusz Bilewski,Henryk Bista, Jerzy Blike, Mieczysław Czechowicz, Aleksandra i Mariusz Dmochowscy, Edward Dziewoński, Edmund Fetting, Aleksander Gieysztor, Wieńczysław Gliński, Witold Gruca, Władysław Hańcza, Gustaw Holoubek, Jerzy Kawalerowicz, Gabriela Kownacka, Andrzej Kurylewicz, Irena Kwiatkowska, Lucjan Kydryński, Stanisław Lorentz, Andrzej Łapicki, Tadeusz Łomnicki, Aleksander Małachowski, Tadeusz Mazowiecki, Zdzisław Mrożewski, Agnieszka Osiecka, Bogdan Paprocki, Marek Perepeczko, Robert Satanowski, Wojciech Siemion, Hanka Skarżanka, Andrzej Szczepkowski, Igor Śmiałowski, Jan Świderski, Mieczysław Voit, Janusz Warmiński, Roman Wilhelmi, Lucyna Winnicka, Stefania Woytowicz, Janusz Zakrzeński, Zbigniew Zapasiewicz, Mira Zimińska - Sygietyńska. Także dzisiaj przeważają znakomici aktorzy, głównie średniego i starszego pokolenia. Trochę gorzej z pokoleniem „serialowym” Wśród kwestujących coraz większą grupę stanowią dziennikarze , prezenterzy stacji telewizyjnych i radiowych, Są także literaci, muzycy, członkowie różnych stowarzyszeń, harcerze Przez dziesięć lat na kwestą przyjeżdżali górale z Zakopanego i to przeważnie z kapelą góralską, która przygrywała podczas procesji na Cmentarzu. Kwestowali kolejni prezydenci Warszawy, poczynając od Stanisława Wyganowskiego. Prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz, która nie opuściła żadnej kwesty będzie po raz dziewiąty. W bieżącym roku kwestujemy 31 października i 1 listopada (sobota i niedziela) jak zwykle od godziny 9-tej do momentu, kiedy ostatni kwestarz wróci z cmentarza. Biuro kwesty mieścić się będzie w pomieszczeniach parafialnych za budynkiem Zarządu Cmentarza. Skarbonka Jerzego Waldorffa stanie jak zwykle obok jego grobu w Alei Katakumbowej. Warszawa październik 2015 r.
ZADEKLAROWALI UDZIAŁ W KWEŚCIE 2015 r. Sobota 31 października Godzina 9.oo Godzina 10.oo Jerzy Konarski Ryszard Abraham Zofia Kozłowska Wiesława Adamowicz Stanisław Łopuszyński Mariusz Benoit Ryszard Nadrowski Andrzej Błaszczak Wojciech Wiliński Maja Ciepiela Ola Fontani Anna Gołębiowska Izabela Grzegorzewska Katarzyna Łaniewska Jerzy Łopuszyński Monika Makowska-Wasowska Jerzy Piątkowski Kamila Zarębska Jadwiga Zielińska Godzina 11.oo Ryszard Bacciarelli Andrzej Fedorowicz Kazimierz Kaczor Włodzimierz Press Anna Wiernik Anna Wawrzecka Paweł Wawrzecki Godzina 12 .oo Hanna Budzisz Krzysztof Daukszewicz Marian Drozdowski Andrzej Gawroński Barbara Horawianka Joanna Kasperska Barbara Krafftówna Alicja Majewska Tomasz Marzecki Anna Milewska Izabela Olejnik Jacek Rozenek Dorota Solecka Tomasz Stockinger Karol Strasburger Małgorzata Teodorczyk Tomasz Teodorczyk Godzina 13.oo Grażyna Brodzińska Damian Damięci Iwona Schymalla Andrzej Schymalla Ilja Zmijew Godzina 14.oo Maciej Lissowski Jakub Sito Monika Sidor Niedziela 1 listopada Godzina 9.oo Ryszard Nadrowska Andrzej Rzepliński Godzina 10.oo Ryszard Abraham Katarzyna Dowbor Anna Gołębiowska Izabela Grzegorzewska Irena Jun Maria Karłowicz Katarzyna Karłowicz Wojciech Karłowicz Elżbieta Kijowska Krystyna Kołodziejczyk Katarzyna Kraszewska Jerzy Łopuszyński Monika Makowska-Wasowska Anna Romantowska Małgorzata Rożniatowska Marek Sewen Anna Szulc Grzegorz Wasowski Godzina 11.oo Arkadiusz Bazak Jolanta Fajkowska Anna Gzyra Jacek Kawalec Jarosław Kret Anna Nehrebecka Maria Niklińska Helena Norowicz Marian Opania Jerzy Piątkowski Dorota Stalińska Irena Santor Beata Tadla Andrzej Zaorski Godzina 12.oo Anna Bojarska-Urbańska Barbara Bursztynowicz Krzysztof Daukszewicz Wiesław Dąbrowski Ewa Florczak Hanna Gronkiewicz-Waltz Ewa Kasprzyk Krystyna Kołodziejczyk Krzysztof Kowalewski Krzysztof Kumor Barbara Kraftówna Sławomira Łozińska Michał Milewicz Włodzimierz Nahorny Jolanta Rayzacher Maciej Rayzacher Agnieszka Rayzacher Agnieszka Suchora Agnieszka Szumowska Marek Urbański Kazimiera Utrata Barbara Wachowicz Ewa Wiśniewska Magdalena Zawadzka Małgorzata Żaryn Jan Żaryn Godzina 13.oo Hanna Bakuła Artur Barciś Franciszek Barciś Krystyna Demska-Olbrychska Krzysztof Janczar Mirosława Krajewska Maria Nawrocka-Teodorczyk Zofia Nawrocka Magdalena Olszewska Daniel Olbrychski Andrzej Precigs Halina Rowicka Bożena Stachura Aleksandra Żaryn Szczepan Żaryn Godzina 14.oo Teresa Kramarska –Kuna Krzysztof Kietczer Maciej Lissowski Marcin Michrowski Paweł Pochwała Monika Sidor Bez ustalonego dnia i godziny Piotr Adamczyk Andrzej Karpiński Artur Andrus Zofia Kucówna Beata Aponowicz Krzysztof Kotowski Emilia Krakowska Andrzej Blikle Marta Kuligowska Małgorzata Blikle Marta Kielczyk Łukasz Blikle Halina Kunicka Czesław Bielecki Ewa Kwiecień Andrzej Biernat Agnieszka Kasprzak „Bractwo Kurkowe” Robert Karpiński Marta Lipińska Robert Lenkiewicz Małgorzata Lewińska Robert Miśta Michał Laszczkowski Mirosław Sztyberk Teresa Lipowska Benedykt Trojanowski Gustaw Lutkiewicz Michał Wieremiejczyk Olgierd Łukaszewicz Krzysztof Zalewski Leszek Zalewski” „Mazowsze” Piotr Machalica Marcin Cejrowski Piotr Maj Maria Czubaszek Zbigniew Maj Maciej Damięcki Grzegorz Miecugow Mateusz Damięcki Agata Młynarska Matylda Damięcka Grzegorz Markowski Anna Majcher Maciej Englert Ewa Nekanda-Trepka Jan Englert Małgorzata Niemen Jakub Gąsowski Agnieszka Opania Piotr Gąsowski Krzysztof Opania Maciej Orłoś Mateusz Hładki Maria Pakulnis Joanna Iwaszkiewicz Magdalena Pinkwart Jerzy Iwaszkiewicz Sergiusz Pinkwart Marek Przybylik Michał Jasiński Tomasz Jachimek Dariusz Jakubowski Tomasz Jendryczko Joanna Jabłczyńska Bogusław Staroń Krystyna Tkacz Karolina Szostak Piotr Tołoczko Rafał Skąpski Joanna Trzepiecińska Tomasz Sianecki Piotr Skarga Joanna Wysocka Miłka Skalska Wojciech Wysocki Iwona Schymalla Andrzej Schymalla Wojciech Zimiński Anna Seniuk Maciej Zakrocki Igor Stryjecki Adam Zdrójkowski Danuta Szaflarska Dariusz Zdrójkowski Joanna Sydor Krzysztof Ziemiec Izabela Szczepańska Małgorzata Zajączkowska Ewa Szykulska Roman Zackiewicz Grażyna Szapołowska Beata Ścibakówna Michał Żebrowski Hanna Śleszyńska Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Studenci Akademii Sztuk Pięknych w Tomaszowie Mazowieckim w Warszawie im. Jana Pawła II Studenci Wyższej Szkoły Promocji Stołeczny WOTR w Warszawie Towarzystwo Miłośników Kolei
SPOŁECZNY KOMITET OPIEKI NAD STARYMI POWĄZKAMI IM. JERZEGO WALDORFFA Siedziba: ul. Mazowiecka 11/17 00-052 Warszawa Nr KRS 0000024029, wpis do rejestru 4.09.2001 r. Regon: 00136905 NIP: 526-16-63-050 Sprawozdanie z działalności w 2014 r. Część Ogólna. Liczba członków Komitetu w 2014 r. - 46 osób, zmarła – 1 osoba. W roku 2014 pracami Komitetu kierował wybrany w 2013 roku Zarząd w składzie; - przewodniczący - Marcin Święcicki - zastępcy przewodniczącego - Andrzej Biernat i Jerzy Kisielewski, - skarbnik - Zbigniew Maj - sekretarz - Maria Wojtysiak - członkowie - ks. Marek Gałęziewski, Jerzy Jasiuk, Agnieszka Kasprzak, Wiesław Procyk, Rafał Skąpski Członkowie Komisji Rewizyjnej ; Krystyna Drogoń, Paweł Romański, Andrzej Sośnierz. Komisja Konserwatorska działa w składzie; prof. Wiesław Procyk – przewodniczący, Tomasz Wałdykowski- sekretarz, oraz członkowie Agnieszka Kasprzak, Zbigniew Maj. W 2014 r Zarząd zebrał się pięciokrotnie i zajmował się następującymi zagadnieniami. - omówieniem i zatwierdzeniem sprawozdania i bilansu za 2013 r. - przygotowaniem Walnego Zebrania Członków, - omówieniem i zatwierdzeniem planu prac konserwatorskich na 2014 r. oraz wstępnego planu na 2015 r, - zatwierdzeniem wniosków o dofinansowanie prac konserwatorskich w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz w Biurze Stołecznego Konserwatora Zabytków, - omówieniem sprawozdań Komisji Konserwatorskiej z odbioru prac i przeglądu pogwarancyjnego, - rozpatrzeniem wniosków instytucji i osób fizycznych o podjęcie prac konserwatorskich przy wnioskowanych nagrobkach, - organizacją oraz omówieniem corocznej kwesty zaduszkowej, - organizacją przedsięwzięć związanych z czterdziestą rocznicą utworzenia Komitetu. Czterdziesta rocznica utworzenia Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami, od 2001 roku imienia Jerzego Waldorffa. W ramach obchodów : 1/. czterdziestolecie Komitetu uzyskało Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. 2/. wydano album „Stare Powązki” w dwóch wariantach; - duży z pełnym tekstem i kompletem zdjęć - 1000 egz. - mały w wersji skróconej. - 5000 egz. Autorem zdjęć, poza historycznymi, jest Tomasz Rogala. Teksty napisali Jerzy Majewski i Marcin Święcicki. W albumie zamieszczono także listy Prezydenta Bronisława Komorowskiego, oraz ks. Kardynała Kazimierza Nycza Metropolity Warszawskiego skierowane do Komitetu z okazji czterdziestej rocznicy powstania. Wydawcą albumu jest firma Bosz specjalizująca się w wydawnictwach albumowych. Wydanie albumu było możliwe dzięki PGNiG Termika, które dofinanso- wało wydawnictwo kwotą 100 tys. zł. jako Partner Projektu. 3/. w dniu 24 maja 2014 roku podczas Warszawskich Targów Książki na Stadionie Narodowym odbyło się spotkanie zorganizowane przez Bosz i Komitet podczas, którego zaprezentowano album. Egzemplarz albumu wręczono przybyłym Kwestarzom ( udział w dwudziestu i więcej kwestach) oraz sponsorom i VIPOM. 4/. Na wniosek Komitetu ; Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odznaczył ks. Marka Gałęziewskiego, Olgierda Gumińskiego, Wiesława Procyka i Tomasza Rogalę Złotym Krzyżem Zasługi. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał 20 odznak resortowych: Krystynie Antoniak, Andrzejowi Biernatowi, Andrzejowi Jackowi Bliklemu, Krystynie Drogoń, Paulinie Garbacz Witkowskiej, Adamowi Grzegorczykowi, Agnieszce Kasprzak, Jerzemu Kisielewskiemu, Bogusławowi Korneckiemu, Zbigniewowi Majowi, Wojciechowi Myjakowi, Dorocie Rudzińskiej, Wandzie Sienickiej, Andrzejowi Sośnierzowi, Tomaszowi Wałdykowskiemu i Grażynie Wyóblewskiej oraz 4- osobom: Adamowi Kściańczukowi, Barbarze Posmyk, Larysie Siermickiej i Barbarze Szawłowskiej dyplomy honorowe. 5/. zorganizowano uroczyste spotkanie członków Komitetu oraz przedstawi- cieli instytucji współpracujących, podczas którego wręczono przyznane odznaczenia i odznaki resortowe, okolicznościowe dyplomy oraz albumy. Jubileuszowa kwesta zaduszkowa Kwesta odbyła się w dniach 1 i 2 listopada i była czterdziestą jubileuszową. W 2014 roku zmieniły się przepisy dotyczące organizacji zbiórek publicznych. Przeprowadzenie zbiórki nie wymaga już zgody uprawnionego organu państwowego lub samorządowego. Zbiórkę zgłasza się w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, które potwierdza przyjęcie i zarejestrowanie zbiórki. Analogicznie następuje złożenie sprawozdania z przeprowadzonej zbiórki pieniędzy 30 dni) oraz z rozdysponowania zebranych ofiar ( 3 miesiące od zakończenia roku obrachunkowego). W dalszym ciągu niezbędna jest zgoda Metropolity Warszawskiego jako właściciela Starych Powązek. Dla potrzeb kwesty proboszcz Parafii oddał sale w innej części zabudowań. Poprawiło to znacznie warunki pracy przy obsłudze kwestujących. Współpraca z Policją i Strażą Miejską zabezpieczającymi porządek i bezpieczeństwo na Cmentarzu i w tej części miasta jak zwykle, była bez zarzutu. Liczba kwestujących utrzymała się na dotychczasowym poziomie – 279 osób ( w 2013 - 281 ) w tym ; 1.XI 183 kwestujących 2.XI 96 kwestujących Zebrano wg protokółów bankowych 1.XI 151.257 zł. 2.XI 98.411 zł Razem - 249.668 zł średnia zbiórka wyniosła 895 zł. Tak więc poziom zbiórki ; zarówno kwota globalna jak i średnia 1 puszki nie odbiegały od poziomu ostatnich lat. Kwestujący oraz osoby obsługujące zbiórkę otrzymali mały album z okolicznościowym pismem podpisanym przez przewodniczącego Komitetu. Zarówno kwestujący jak i osoby pomagające w organizacji zbiórki przyjęli album z dużym zadowoleniem. PRACE KONSERWATORSKIE NA STARYCH POWĄZKACH W 2014r W jubileuszowym 40-tym roku działalności Komitetu na szczególną uwagę zasługują dwie prace : 1/ Aleja Zasłużonych przy południowej ścianie Katakumb. Aleja założona została w 1925r. Biegnie wzdłuż południowej (tylnej) fasady Katakumb. Jako pierwszy ( zachodni szczyt) pochowany został noblista Władysław Reymont a jako ostatnia (wschodni szczyt) Jadwiga Smosarska – Protassewicz. W chwili obecnej Aleja wypełniona jest w całości grobami (109 pomników). W Alei chowani byli ludzie szczególnie zasłużeni dla Polski. Są tu także groby symboliczne : Stefana Starzyńskiego, przywódców Polskiego Państwa Podziemnego oraz prezydenta Ignacego Mościckiego. Większość pomników powstała po II wojnie światowej. Prezentują one spektrum form architektonicznych, rzeźbiarskich jak i różnorodność materiałów z których zostały wykonane : granity, piaskowce, ceramika i metale. Stan zachowania pomników w dużej mierze uwarunkowany był rodzajem kamienia z jakiego zostały wzniesione. Większość pomników była zaniedbana, pokrywała je warstwa brudu, kurzu, wszelakich nawarstwień, kolonie zielenic, plamy po zniczach oraz wszechobecna wilgoć. Przed około 25-laty między grobami posadzone zostały tuje, które rozrosły się do pokaźnych rozmiarów i fatalnie zaczęły wpływać na stan techniczny grobowców oraz murów Katakumb. Korzenie uszkadzają tumby i komory grobowców, gałęzie zacieniają otoczenie powodując zawilgocenia a ściekająca z drzew żywica plami powierzchnię pomników. Wszystkie w/w okoliczności powodowały, że Aleja wyglądała na zaniedbaną. Dwuletni program prac renowacyjnych Alei przewiduje: Oczyszczenie powierzchni wszystkich pomników z brudu, nawarstwień, plam oraz zielonych nalotów mikroflory, wodą pod ciśnieniem. Mechaniczne doczyszczanie trudno usuwalnych nawarstwień oraz stearynowych pozostałości. Zlikwidowanie życia biologicznego na powierzchni pomników poprzez naniesienie na miejsca pokryte zielonymi nalotami preparatu grzybobójczego. Uzupełnienie wypłukanych fug, spękań kamienia, odpowiednio dobraną kolorystycznie masą. Powierzchniową naprawę zniszczonych i popękanych fragmentów przyziemia fundamentów. Hydrofobizację powierzchni piaskowcowych elementów pomników. Realizacja w/w programu stała się możliwa dzięki pomocy jednej z największych firm w Polsce –Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA. Firma objęła swoim patronatem ten prestiżowy fragment Starych Powązek. W 2014r odnowionych zostało nieco ponad połowa grobów. Pozostała część oraz zieleń zostanie zrealizowana w 2015r. – konserwator Olgierd Gumiński. 2/. Brama Św. Honoraty ( II brama) Brama św. Honoraty (II brama) to wejście na cmentarz od strony ul. Powązkowskiej obok kościoła św. Karola Boromeusza. Uznawana jest za główną, reprezentacyjną bramę Starych Powązek. W dzisiejszym kształcie powstała w 1915 roku jako fundacja dla Miasta, warszawskiego lekarza Mieczysława Landsberga poświęcona żonie fundatora Honoracie ze Zwolińskich Landsbergowej. Głosi o tym napis na wewnętrznej stronie bramy. Autorem projektu z dekoracją rzeźbiarską był, uznany artysta warszawski Leopold Wasilkowski. Wykonawcą znana warszawska firma kamieniarska Jana Rudnickiego. Fasada bramy (lewy filar) ozdobiona jest monumentalną kompozycją rzeźbiarską. Jest to postać rycerza przypominającego rzymskiego legionistę w todze, drapowanym płaszczu i rzymskim hełmie z piórami. Pełna surowości i powagi postać przedstawia „rycerza bożego” – Milles Dei o czym świadczą jego atrybuty i ich symbolika. Drugi filar bramy zdobi plastyczny wieniec pogrzebowy z drobnych kwiatów opasany szeroką wstęgą. Do bramy od strony cmentarza przylega kamienna stróżówka zaprojektowana w formie zbliżonej do niewielkiej kaplicy nagrobnej. Brama zbudowana jest z piaskowca szydłowieckiego. Figurę rycerza wykuto w wapieniu pińczowskim. Oddziaływanie negatywnych warunków klimatycznych w środowisku wielkomiejskim kumulowało się z oddziaływaniem wzrastającego ruchu na ul. Powązkowskiej, substancje pochodzące ze smogu, spalin itp. Cała powierzchnia bramy pokryta była szaro-czarnymi nawarstwieniami smolistymi i brudem. Oddziaływanie szkodliwych substancji powodowało, że stan zachowania powierzchni piaskowcowych i wapiennych był zły. Polegało to między innymi na: - występowaniu ubytków materiału na powierzchni wszystkich elementów, - licznych wyługowaniach powierzchni, spękań w miejscach połączeń i dawnych sklejeń, szczególnie postaci rycerza, - powstawaniu szczelin pomiędzy elementami piaskowcowymi. Zarówno wygląd jak i skala zniszczeń bramy w pełni uzasadniały podjęcie prac renowacyjnych i konserwatorskich. Renowacją bramy chcieliśmy także uhonorować obchody 40- lecia założenia przez Jerzego Waldorffa Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami – Konserwator Bogusław Kornecki i Wanda Sienicka. Ponadto wykonano: 3/ Kaplica Anonimowa z herbem SAS-LACHNICKI kw.182, rz.1, m 1/2/3/4 Jest to kamienna kaplica nagrobna zbudowana na planie prostokąta, kryta dwuspadowym dachem. Elewacje kaplicy dwukondygnacjowe, akcentowane poziomym, prostym gzymsem działowym w połowie wysokości. W dolnej kondygnacji znajduje się wydatny cokół odstający od lica. W narożach kaplicy umieszczone są lizeny ze stylizowanymi okapnikami w połowie wysokości. Elewacja frontowa i elewacja tylna są zamknięte trójkątnym szczytem, z gzymsem wieńczącym. W elewacji frontowej tuż pod gzymsem biegnie pas żłobkowania, a poniżej został umieszczony schodkowo stylizowany fryz arkadowy, składający się z ciągu małych, półkolistych ślepych arkadek, typowy dla rozwiązań romańskich. Pole grobowe otoczone jest żeliwnym, ozdobnym ogrodzeniem. Całość jest w bardzo złym stanie, oprócz typowych mankamentów dotykających elementy kamienne (glony, nawarstwienia, ubytki formy) w tym przypadku doszły jeszcze problemy konstrukcyjne ze statyką obiektu (konieczna była ekspertyza konstrukcyjna) . Prace konserwatorskie z uwagi na ich duży koszt podzielone zostały na II etapy. W 2014r wykonany został remont dachu kaplicy oraz nowy fundament pod ogrodzenie. Etap II przewidziany na rok 2015 obejmuje : konserwację ścian piaskowcowych oraz remont żeliwnego ogrodzenia. Prace realizują konserwatorzy : Bogusław Kornecki – kamień, Wanda Sienicka – metal, Henryk Gochna – roboty budowlane. Pozostałe obiekty poddane konserwacji w roku 2014 4/ nagrobek Bronisława Gembarzewskiego kw.22, rz.1 : pułkownika WP, żołnierza Legionów Piłsudskiego, historyka wojskowości, twórcy Muzeum Wojska Polskiego, dyrektora Muzeum Narodowego. Pomnik nagrobny to prosta kompozycja architektoniczna – stella z płytą grobową z połowy XX w – konserwator Olgierd Gumiński. 5/ nagrobek Melchiora Wańkowicza kw.186, rz.3: prozaika, publicysty, reportera wojennego na Bliskim Wschodzie i we Włoszech. W 2014 r. przypadła 40-ta rocznica śmierci pisarza – konserwator Bogusław Kornecki. 6/ nagrobek Urbana Stankiewicza kw. 166, rz.6. Pomnik nagrobny w formie kompozycji rzeźbiarskiej (para dzieci) na cokole, czas powstania początek XX w. – konserwator Olgierd Gumiński. 7/ nagrobek Franciszka Ksawerego Chrystianiego kw.4, rz.4 wybudowany w roku 1842- to monumentalna kompozycja architektoniczna stylizowana w formie rzymskiego sarkofagu. Zmarły był twórcą pierwszej administracji drogowej na ziemiach polskich, twórcą i dyrektorem Dyrekcji Jeneralnej Dróg i Mostów Królestwa Polskiego. Grobowiec konserwowany był po raz pierwszy przez Komitet w 1982r.- konserwatorzy Tomasz Rogala, Olgierd Gumiński. 8/ nagrobek rodziny Pissarzowskich kw.4, rz.6 – konserwatorzy Wojciech Myjak, Andrzej Sośnierz. 9/ nagrobek Około Kułaka kw.180, rz.5 pm.– konserwator Dorota Rudzińska 10/nagrobek rodziny Karo kw.159, rz.2 – konserwator Paulina Garbacz Witkowska. 11/nagrobek Adama Kościuszko Wyłużynicza kw.173, rz.1- konserwator Krystyna Antoniak. 12/nagrobek Białosukni kw. 22, rz.2 – konserwatorzy Krystyna Antoniak –kamień, Wanda Sienicka – metal. Plan prac konserwatorskich na 2014r zakładał pierwotnie znacznie zwiększony zakres. Zamierzaliśmy wykonać wszystkie prace konserwatorskie przy anonimowej kaplicy w kw.182. Całkowity brak dofinansowania z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zmusił komitet do ograniczenia ich o ponad 200 tyś zł. (wykonano tylko remont dachu kaplicy). Brak środków z Ministerstwa zmusił nas także do rezygnacji z części środków przyznanych już przez Miasto W-wa. Ponieważ środki te nie mogą przekroczyć 50% wartości zadania zmniejszenie tego zakresu spowodowało automatycznie ich spadek o 70 tyś. zł. Faktyczne wydatki na prace konserwatorskie wyniosły 442 tyś. zł i były mniejsze w stosunku do roku 2013 o 165 tyś.zł. Przesunięcie odnowienia dużej kaplicy na 2015r umożliwiło wykonanie pełnego zakresu prac przy pozostałych obiektach. Zestawienie finansowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Komitet, za pośrednictwem internetu, składa szczegółowe sprawozdanie finansowe na stronie organizacji pożytku publicznego. Poniższe zestawienie w formie uproszczonej ale czytelnej przedstawia podstawowe wpływy i wydatki w roku kalendarzowym 2014 r. I. Wpływy finansowe w tys. zł. 657,1 1/. Dotacje celowe ze środków publicznych z tego; - Miasto Stołeczne Warszawa 170,3 2/. Wpływy z kwesty 250,- 3/. Darowizny osób prawnych 160,- w tym; Budimex 10,- Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A 50,- Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo 100,- Termika 4/. Darowizny osób fizycznych 73,- w tym; odpisy 1% od podatku 11,74 5/. Wpływy z praw autorskich 2,03 6/. Składki członkowskie 0,15 7/. Inne wpływy 1,62 II. Koszty działalności. 645,5 1/. Koszty działalności statutowej 556,- w tym; - prace konserwatorskie 442,1 - tabliczki informacyjne 3,1 - organizacja kwesty 3,6 - inne( strona internetowa) 3,- - obchody 40-lecia 4,2 - koszt wydania albumu jubileuszowego 100,- 2/. Koszty administracyjne 89,5 w tym; - koszty utrzymania biura 22,9 - wynagrodzenia pracowników + ZUS 45,5 - umowy cywilno prawne 15,7 - telefon, internet 1,8 - biurowe 1,9 - opłaty pocztowe 1,- - inne 0,7 III. Wynik finansowy - dodatni 11,5 Powyższe zestawienie wpływów i wydatków wymaga następujących wyjaśnień; 1/. W porównaniu z rokiem 2013 wpływy Komitetu zmalały o 65 tys. zł. Uwzględniając jednak 100 tys. zł.zaliczki PGNiG na renowację Al.Zasłużonych w 2014 r. a wpłaconą w 2013 r. oraz następną zaliczkę 50 tys.zł. wpłaconą w 2014 r.na 2015 r. można przyjąć, że utrzymały się one na zbliżonym poziomie. 2/. Ogólne wydatki były mniejsze aniżeli w 2013 r. Jednak było to wynikiem nie tyle ich spadku a faktem wypłaty części zobowiązań 2014 r w początkach 2015r (część honorarium za Al. Zasłużonych i część wynagrodzeń pracowników Biura). 3/. Spadły faktycznie koszty prac konserwatorskich. Spowodowane to było głównie brakiem dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skutkowało to dodatkowo zmniejszeniem dotacji Miasta oraz większym udziałem środków własnych w opłaceniu prac konserwatorskich. 4/. Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić należy, że rzeczywisty wynik finansowy był ujemny, a nie dodatni. Faktyczny deficyt w wysokości ok. 50 tys.zł. znajdzie swoje odzwierciedlenie w analogicznym zestawieniu za 2015 rok. Zatwierdzili SKARBNIK PRZEWODNICZĄCY ZARZĄDU ZBIGNIEW MAJ MARCIN ŚWIĘCICKI Warszawa dn. …….czerwca 2015r
PRACE KONSERWATORSKIE NA STARYCH POWĄZKACH W 2014r W maju b.r minęło 40-lat od założenia przez Jerzego Waldorffa Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami. Prace renowacyjne i konserwatorskie rozpoczęto na Starych Powązkach w 1976r. Bieżący rok jest więc 38-mym sezonem konserwatorskim. W tym czasie dzięki ofiarności społeczeństwa i wsparciu sponsorów udało się wyremontować lub wręcz podnieść z ruin najcenniejsze kaplice i grobowce powązkowskie. Najbardziej płodne były lata osiemdziesiąte i pierwsza połowa lat dziewięćdziesiątych XX-wieku, kiedy odnawiano po kilkadziesiąt pomników nagrobnych rocznie – 500 tny rodziny Tokarskich kw. 181 w 1986r, 1000-czny Leona Lasockiego kw 158 w 1996r. Do chwili obecnej staraniem Komitetu przeprowadzono ponad 1 300 prac konserwatorskich, przy niektórych pomnikach już po raz drugi. Ostatnie lata nie obfitują już w takie ilości wykonanych prac konserwatorskich jak za życia Jerzego Waldorffa w latach 80-tych i 90-tych XX wieku. Obecnie wykonujemy do kilkunastu prac rocznie, w tym staramy się aby była to co najmniej jedna kaplica. W bieżącym roku na szczególną uwagę zasługują trzy obiekty : 1/ Aleja Zasłużonych przy południowej ścianie Katakumb. Aleja założona została w 1925r. Biegnie wzdłuż południowej (tylnej) fasady Katakumb. Jako pierwszy ( zachodni szczyt) pochowany został noblista Władysław Reymont a jako ostatnia (wschodni szczyt) Jadwiga Smosarska – Protassewicz. W chwili obecnej Aleja wypełniona jest w całości grobami (109 pomników). W Alei chowani byli ludzie szczególnie zasłużeni dla Polski. Są tu także groby symboliczne : Stefana Starzyńskiego, przywódców Polskiego Państwa Podziemnego oraz prezydenta Ignacego Mościckiego. Większość pomników powstała po II wojnie światowej. Prezentują one spektrum form architektonicznych, rzeźbiarskich jak i różnorodność materiałów z których zostały wykonane : granity, piaskowce, ceramika i metale. Stan zachowania pomników w dużej mierze uwarunkowany jest rodzajem kamienia z jakiego został wzniesiony. Większość pomników jest zaniedbana, pokrywa je warstwa brudu, kurzu, wszelakich nawarstwień, kolonie zielenic, plamy po zniczach oraz wszechobecna wilgoć. Przed około 25-laty między grobami posadzone zostały tuje, które rozrosły się do pokaźnych rozmiarów i fatalnie zaczęły wpływać na stan techniczny grobowców oraz murów Katakumb. Korzenie uszkadzają tumby i komory grobowców, gałęzie zacieniają otoczenie powodując zawilgocenia a ściekająca z drzew żywica plami powierzchnię pomników. Wszystkie w/w okoliczności powodowały, że Aleja wyglądała na zaniedbaną. Dwuletni program prac renowacyjnych Alei przewiduje: Oczyszczenie powierzchni wszystkich pomników z brudu, nawarstwień, plam oraz zielonych nalotów mikroflory, wodą pod ciśnieniem. Mechaniczne doczyszczanie trudno usuwalnych nawarstwień oraz stearynowych pozostałości. Zlikwidowanie życia biologicznego na powierzchni pomników poprzez naniesienie na miejsca pokryte zielonymi nalotami preparatu grzybobójczego. Uzupełnienie wypłukanych fug, spękań kamienia, odpowiednio dobraną kolorystycznie masą. Powierzchniową naprawę zniszczonych i popękanych fragmentów przyziemia fundamentów. Hydrofobizację powierzchni piaskowcowych elementów pomników. Realizacja w/w programu stała się możliwa dzięki pomocy jednej z największych firm w Polsce –Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa SA. Firma objęła swoim patronatem ten prestiżowy fragment Starych Powązek. W b.r odnowionych zostanie nieco ponad połowa grobów. Pozostała część oraz zieleń zostanie zrealizowana w 2015r. – konserwator Olgierd Gumiński. 2/. Brama Św. Honoraty ( II brama) Brama św. Honoraty (II brama) stanowi wejście na cmentarz od strony ul. Powązkowskiej obok kościoła św. Karola Boromeusza. Uznawana jest za główną, reprezentacyjną bramę Starych Powązek. W dzisiejszym kształcie powstała w 1915 roku jako fundacja dla Miasta, warszawskiego lekarza Mieczysława Landsberga poświęcona żonie fundatora Honoracie ze Zwolińskich Landsbergowej. Głosi o tym napis na wewnętrznej stronie bramy. Autorem projektu z dekoracją rzeźbiarską był, uznany artysta warszawski Leopold Wasilkowski. Wykonawcą znana warszawska firma kamieniarska Jana Rudnickiego. Fasada bramy (lewy filar) ozdobiona jest monumentalną kompozycją rzeźbiarską. Jest to postać rycerza przypominającego rzymskiego legionistę w todze, drapowanym płaszczu i rzymskim hełmie z piórami. Pełna surowości i powagi postać przedstawia „rycerza bożego” – Milles Dei o czym świadczą jego atrybuty i ich symbolika. Drugi filar bramy zdobi plastyczny wieniec pogrzebowy z drobnych kwiatów opasany szeroką wstęgą. Do bramy od strony cmentarza przylega kamienna stróżówka zaprojektowana w formie zbliżonej do niewielkiej kaplicy nagrobnej. Brama zbudowana jest z piaskowca szydłowieckiego. Figurę rycerza wykuto w wapieniu pińczowskim. Oddziaływanie negatywnych warunków klimatycznych w środowisku wielkomiejskim kumulowało się z oddziaływaniem wzrastającego ruchu na ul. Powązkowskiej, substancje pochodzące ze smogu, spalin itp. Cała powierzchnia bramy pokryta była szaro-czarnymi nawarstwieniami smolistymi i brudem. Oddziaływanie szkodliwych substancji powodowało, że stan zachowania powierzchni piaskowcowych i wapiennych był zły. Polegało to między innymi na: - występowaniu ubytków materiału na powierzchni wszystkich elementów, - licznych wyługowaniach powierzchni, spękań w miejscach połączeń i dawnych sklejeń, szczególnie postaci rycerza, - powstawaniu szczelin pomiędzy elementami piaskowcowymi. Zarówno wygląd jak i skala zniszczeń bramy w pełni uzasadniały podjęcie prac renowacyjnych i konserwatorskich. Renowacją bramy chcieliśmy także uhonorować obchody 40- lecia założenia przez Jerzego Waldorffa Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami nad którymi Patronat Honorowy objął Prezydent Bronisław Komorowski. – Konserwator Bogusław Kornecki. 3/ Kaplica Anonimowa z herbem SAS-LACHNICKI kw.182, rz.1, m 1/2/3/4 Jest to kamienna kaplica nagrobna zbudowana na planie prostokąta, kryta dwuspadowym dachem. Elewacje kaplicy dwukondygnacjowe, akcentowane poziomym, prostym gzymsem działowym w połowie wysokości. W dolnej kondygnacji znajduje się wydatny cokół odstający od lica. W narożach kaplicy umieszczone są lizeny ze stylizowanymi okapnikami w połowie wysokości. Elewacja frontowa i elewacja tylna są zamknięte trójkątnym szczytem, z gzymsem wieńczącym. W elewacji frontowej tuż pod gzymsem biegnie pas żłobkowania, a poniżej został umieszczony schodkowo stylizowany fryz arkadowy, składający się z ciągu małych, półkolistych ślepych arkadek, typowy dla rozwiązań romańskich. Pole grobowe otoczone jest żeliwnym, ozdobnym ogrodzeniem. Całość jest w bardzo złym stanie, oprócz typowych mankamentów dotykających elementy kamienne (glony, nawarstwienia, ubytki formy) w tym przypadku doszły jeszcze problemy konstrukcyjne ze statyką obiektu (konieczna była ekspertyza konstrukcyjna) . Prace konserwatorskie z uwagi na ich duży koszt podzielone zostały na II etapy. W b.r wykonany został remont dachu kaplicy oraz nowy fundament pod ogrodzenie. Etap II przewidziany na rok 2015 obejmuje : konserwację ścian piaskowcowych oraz remont żeliwnego ogrodzenia. Prace realizują konserwatorzy : Bogusław Kornecki – kamień, Wanda Sienicka – metal, Henryk Gochna – roboty budowlane. Pozostałe obiekty poddane konserwacji w roku 2014 4/ nagrobek Bronisława Gembarzewskiego kw.22, rz.1 – konserwator Olgierd Gumiński. 5/ nagrobek Melchiora Wańkowicza kw.186, rz.3 –konserwator Bogusław Kornecki. 6/ nagrobek Urbana Stankiewicza kw. 166, rz.6 – konserwator Olgierd Gumiński. 7/ nagrobek Franciszka Ksawerego Chrystianiego kw.4, rz.4- konserwatorzy Tomasz Rogala, Olgierd Gumiński. 8/ nagrobek rodziny Pissarzowskich kw.4, rz.6 – konserwatorzy Wojciech Myjak, Andrzej Sośnierz. 9/ nagrobek Około Kułaka kw.180, rz.5 pm.– konserwator Dorota Rudzińska 10/nagrobek rodziny Karo kw.159, rz.2 – konserwator Paulina Garbacz Witkowska. 11/nagrobek Adama Kościuszko Wyłużynicza kw.173, rz.1- konserwator Krystyna Antoniak. 12/nagrobek Białosukni kw. 22, rz.2 – konserwatorzy Krystyna Antoniak –kamień, Wanda Sienicka – metal. ZAMIERZENIA KONSERWATORSKIE NA ROK 2015. Zakładamy, że wpływy finansowe przyszłego roku pozwolą nam co najmniej na utrzymanie ilości prac konserwatorskich z ostatnich lat. Będzie to możliwe przy zgromadzeniu ze wszystkich źródeł funduszy w wysokości około 600 tyś. zł. Gro tych środków będziemy musieli przeznaczyć na kontynuację dwóch rozpoczętych w b.r zadań. - Aleja Zasłużonych w 2014 roku odnowione zostaną 62 nagrobki (ze 109) pomiędzy kwaterami 173 i 168. Pozostałe 47 oraz zieleń uporządkowane zostaną w przyszłym roku. Środki na dokończenie prac otrzymamy od Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. - Anonimowa kaplica z herbem Sas-Lachnicki w kw.182 rz.1 w bieżącym roku wykonane zostaną jedynie prace związane z rekonstrukcją dachu, co zabezpieczy obiekt przed opadami deszczu i dalszym niszczeniem. Pozostałe prace czyli : renowacja i konserwacja ścian zewnętrznych i wewnętrznych, części metalowych kaplicy i żeliwnego ogrodzenia przeprowadzone zostaną w 2015r. Będzie to bardzo poważny wydatek finansowy – około 200 tyś. zł, co automatycznie spowoduje zmniejszenie ilości odnowionych mniejszych pomników nagrobnych. Będzie ich prawdopodobnie około 7-8 szt. 1/ Nagrobek Adolfa Dygasińskiego kw.84,rz.5,m.24/25- prawdopodobnie podejmiemy także próbę rekonstrukcji skradzionej z nagrobka w 1993r rzeźby psa. 2/ Nagrobek rodziny Kasprzyckich kw.27,rz.1,m.8 3/ Nagrobek rodziny Szymanowskich Al. Katakumbowa f-48 4/ Nagrobek rodziny Kwapińskich kw.31w,rz.4,m.12/13 5/ Nagrobek Józefa Mikusińskiego kw.69,rz.5,m.10/11 6/ Nagrobek rodziny Radzińskich kw.3,rz.6 przy murze 7/ Nagrobek rodziny Daniłowiczów kw.158,rz.5,m.13/14 Warszawa, październik 2014r.
1974 – 2014 40-lecie Komitetu pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Warszawa, dnia 27 maja 2014 r. W oparciu o postanowienia & 22 statutu Zarząd Komitetu zwołuje Walne Zebranie Członków Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa na dzień czerwca 2014 r o godz.17,00 w pierwszym terminie i o godz. 17,15 w drugim terminie w siedzibie Komitetu przy ul. Mazowieckiej 11 sala 11, I piętro. PROPONOWANY PORZĄDEK OBRAD: 1/. Otwarcie obrad. 2/. Wybór przewodniczącego i sekretarza Walnego Zebrania Członków. 3/. Przyjęcie porządku obrad. 4/. Sprawozdanie Zarządu z działalności Komitetu w 2013 r i przedstawienie bilansu za 2013 r. 5/. Przedstawienie sprawozdania Komisji Rewizyjnej. 6/. Informacja o planowanych działaniach Komitetu w 2014 r. 7/. Dyskusja nad sprawozdaniem i bilansem za 2013 r oraz planem pracy na 2014 r. 8/. Podjęcie uchwały w sprawie zatwierdzenia bilansu za 2013r. i przyjęcia sprawozdania Zarządu. 9/. Wolne wnioski. 10/. Podjęcie uchwał. 11/. Zamknięcie obrad. Materiały na Walne Zebranie Członków będą wyłożone do wglądu w siedzibie Komitetu przy ul. Mazowieckiej 11 lok. 17, oraz opublikowane na stronie internetowej Komitetu na 14 dni przed terminem Zebrania. Przed Zebraniem przyjmowane będą składki członkowskie. PRZEWODNICZĄCY ZARZĄDU MARCIN ŚWIĘCICKI ADRES: 00-052 Warszawa ul..Mazowiecka 11.lok.17 KONTO Bank PEKAO SA Oddział w Warszawie tel./fax.0-22 826-99-98.E-mail:powazki@o2.pl nr. 87 1240 6175 1111 0000 4565 6330
1974 – 2014r 40-lecie Komitetu pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego W roku 2014 przypada 40-ta rocznica ustanowienia społecznej opieki na Starymi Powązkami i utworzenia Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldor Honorowy Patronat 40-lecia Komitetu objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski. Z tej okazji chcemy naszym sympatykom przybliżyć historię czterdziestoletnich starań o godny stan grobów naszych przodków na Starych Powązkach, które powszechnie uważane są za Narodową Nekropolię. Cmentarz po II wojnie światowej Stare Powązki wprawdzie nie podzieliły losów Warszawy i ocalały to jednak druga wojna światowa zagrażała kilkakrotnie jego istnieniu. Już we wrześniu 1939 r. pociski niemieckie druzgotały grobowce jako pierwszą niszcząc kaplicę ufundowaną uwielbianej przez warszawiaków aktorce Wiktorynie Bakałowiczowej zmarłej w 1874 r. W roku 1942 samoloty rosyjskie bombardujące Dworzec Gdański, część bomb zrzuciły na kwatery powązkowskie, te najstarsze przy ul. Okopowej. Ślady tych zniszczeń (kwatery 178 a, 178, 179 ) widoczne są jeszcze dzisiaj.W czasie Powstania hitlerowskie czołgi zajęły pozycje w alejkach powązkowskich ostrzeliwując stąd Śródmieście i niszcząc skrajne groby. Legendy opowiadano o powstańcach ukrywających się w grobowcach. Po wojnie cmentarz dewastowany był przez „podmiot najnikczemniejszy” - hieny cmentarne. Dach Katakumb zerwany przez pociski w 1939 r. strawiony przez ogień w 1944 r. odbudowany staraniem Zarządu cmentarza rozebrany został przez okoliczną ludność dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych . Dzięki zabiegom Kurii i Zarządu cmentarza Katakumby zadaszono i otynkowano za wyjątkiem ściany południowej oraz uporządkowano ścieżki cmentarne. Jednak zniszczeń po bombach u zbiegu ulic Powązkowskiej i Okopowej nie zdołano naprawić. Właścicielami cennych grobowców na Powązkach było przede wszystkim bogate mieszczaństwo. Wojna spowodowała, że wielu z nich zginęło lub wyemigrowało a ci którzy pozostali przeważnie zubożeli, nie było ich stać na remontowanie rodzinnych grobowców budowanych z wielkim rozmachem. Grobowce, które przetrwały stulecia po wojnie zaczęły niszczeć na skutek ataku zanieczyszczeń atmosferycznych powodujących wietrzenie, kruszenie się i korozję materiałów z których były wykonane. W początkach lat siedemdziesiątych XX w. cmentarz, szczególnie jego najstarsza część między IV bramą i ulicą Okopową, znajdował się w stanie rozpadu. Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa Ponieważ próby zainteresowania losami grobów wybitnych polaków pochowanych na Powązkach nie znalazły zrozumienia w Ministerstwie Kultury i Sztuki zainspirowany radą profesora Stanisława Lorentza Jerzy Waldorff postanowił powołać społecznego opiekuna Starych Powązek, który by podjął dzieło podniesienia z ruin bezcennych zabytków, świadectwa XIX i XX - wiecznej Warszawy. 7 maja 1974 r. w Muzeum Historycznym na Rynku Starego Miasta odbyło się spotkanie założycielskie Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami. Ze względów praktycznych – powołanie nowego stowarzyszenia mogłoby napotkać bariery biurokratyczne – do 1989 r. Komitet działał jako sekcja Towarzystwa Opieki nad Zabytkami z wyodrębnionym budżetem powązkowskim. Grono powołujące w dniu 7 maja 1974 r Komitet składało się ze znakomitych osób. Oprócz Jerzego Waldorffa byli tam m. innymi prof. Janusz Durko, wieloletni dyrektor Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, Karol Małcużyński prezes Zarządu Głównego ZAIKS, Lech Krzyżanowski konserwator m.st.Warszawy profesorowie Stanisław Lorentz, Eugeniusz Olszewski, Józef Towpik, znani dziennikarze Życia Warszawy Bohdan Stypułkowski i Jerzy Kasprzycki. Spośród założycieli żyje dotychczas prof. Janusz Durko ( rocznik 1915), który przez 35 lat pełnił funkcję I-go zastępcy przewodniczącego Zarządu. Od początku, aż do śmierci aktywnie uczestniczyli w pracach Komitetu: - architekt Jacek Cydzik specjalizujący się w odbudowie i ochronie zabytków. Przez wiele lat był zastępcą Jerzego Waldorffa i kierował bieżącą działalnością Komitetu. Brał udział w organizacji i prowadzeniu prac konserwatorskich jako członek a następnie przewodniczący Komisji Naukowo Konserwatorskiej. Zmarł w 2009 roku. - Hanna Szwankowska znana varsavianistka współautorka wydawnictw o Powązkach. Przez trzydzieści lat sekretarz Zarządu. Zmarła w 2012 roku. - Adam Roman rzeźbiarz i konserwator, profesor Akademii Sztuk Pięknych,do śmierci w lutym 2013 roku przeżywszy 97 lat przez trzydzieści osiem lat służył swoją wiedzą i doświadczeniem konserwatorskim. Spośród ok.40-tu konserwatorów, którzy prowadzili lub prowadzą prace na cmentarzu tylko dwóch ukończyło studia w Toruniu. Pozostali są absolwentami utworzonej przez niego w początkach lat 70-tych ubiegłego wieku Katedry Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury. To jego wychowankowie i pod jego kierunkiem wykonali na Powązkach ponad 1300, często bardzo skomplikowanych, prac konserwatorskich. Profesor pomimo swoich lat do końca aktywnie uczestniczył w pracach Komitetu i nie zdarzało się aby nie był obecny na cmentarzu kiedy trzeba było rozstrzygnąć jakiś problem lub odebrać wykonaną pracę. Jerzy Waldorff organizując Komitet starał się pozyskać ludzi nie tylko znanych ale także podzielających jego pogląd o potrzebie ratowania Starych Powązek. Znamiennym jest, że raz pozyskani, na ogół pozostawali wierni Waldorffowi do jego śmierci a sprawie do dzisiaj. Trudno jest dokonać obiektywnej oceny zasług poszczególnych osób, ale nie sposób nie wspomnieć jeszcze o: - Kordianie Tarasiewiczu, nestorowi działaczy powązkowskich; rocznik 1910, który od początku istnienia Komitetu był jego aktywnym członkiem; przez wiele lat przewodniczył Komisji Rewizyjnej, regularnie uczestniczył w kwestach zaduszkowych. Dożył 103 lat. - rodzinie Blikle; Jerzym, którego Jerzy Waldorff pozyskał do współpracy zaraz po utworzeniu Komitetu, jego synu Andrzeju Jacku uczestniczącym w życiu Komitetu od ponad 25-ciu lat. Od kilku lat dołączył do nas syn Profesora Łukasz. - dr Tadeuszu Rudkowskim, historyku sztuki, który przez dwadzieścia lat przewodniczył Komisji Konserwatorskiej, autorze najlepszej i najpełniejszej monografii o Powązkach. - mecenasie Kazimierzu Łojewskim, który służył ponad 20-tu lat swoją bogatą wiedzą i doświadczeniem prawniczym. - dziennikarce Barbarze Olszewskiej uczestniczącej we wszystkich przedsięwzięciach wydawniczych o Powązkach; zmarłej we wrześniu 2004 roku. Mówiąc o ludziach Komitetu nie można pominąć konserwatorów bo to ich wiedza i doświadczenie decydowało o skuteczności prac renowacyjnych i konserwatorskich. O ile w początkowym okresie wiele z nich wykonywali rzemieślnicy to z czasem robili to wyłącznie dyplomowani konserwatorzy rzeźby kamiennej i kamiennych elementów architektury a także metalu. Właściwie dla potrzeb Powązek należało stworzyć i stworzono coś w rodzaju „powązkowskiej szkoły konserwatorskiej”. Aby skutecznie restaurować i konserwować zabytki powązkowskie trzeba było przeprowadzić badania zanieczyszczeń powodujących zniszczenie grobowców powązkowskich a następnie wprowadzić odpowiednie techniki konserwatorskie i zastosować właściwe materiały, o które w latach 70-tych i 80-tych było bardzo trudno. Dopiero od około 20-tu lat są one powszechnie dostępne. Problemy konserwacji metalu ( całych nagrobków i elementów nagrobków kamiennych) rozwiązano przy pomocy Instytutu Mechaniki Precyzyjnej tworząc równocześnie dobrze wyposażoną pracownię konserwacji metalu. Na Starych Powązkach, począwszy od końca lat 70-tych XX w, pracowało około 40-tu dyplomowanych konserwatorów, w zdecydowanej większości absolwentów warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych uczniów profesora Adama Romana i jego następców. Wielu z nich swoją karierę rozpoczynało właśnie tutaj. Wielu jeszcze jako studenci stykali się z rzeźbami powązkowskimi w czasie praktyk na Powązkach. Współpraca z Akademią trwa do dzisiaj. Doświadczenie zdobyte na Powązkach wykorzystują w swoich pracach konserwatorskich w całym kraju a także za granicą (Egipt,Niemcy,USA). Obecnie współpracuje z nami stale lub okresowo około 15-tu konserwatorów.Najstarsi od końca lat siedemdziesiątych, a więc ze stażem prawie równym wiekowi Komitetu. Pierwszymi dyplomowanymi konserwatorami na Powązkach byli: Olgierd Gumiński, Jolanta Pawlak, Tomasz Rogala i Antoni Tokarski, Olgierd Gumiński i Tomasz Rogala, pracują do dzisiaj. Ważnym etapem w postępie prac konserwatorskich było stworzenie odpowiedniej bazy lokalowej. W 1979 roku podpisane zostało porozumienie z Kurią Metropolitalną Warszawską na mocy którego Zarząd Cmentarza oddał w bezpłatne użytkowanie pomieszczenia w starej Karawaniarni naprzeciwko cmentarza, w której urządzona została pracownia konserwacji kamienia istniejąca do dzisiaj i pracownia konserwacji metalu. Środki na adaptację w wyposażenie pracowni zapewnił ówczesny Konserwator m.st. Warszawy. Porozumienie to kończyło pierwszy okres nawiązywania współpracy, która trwa do dzisiaj. Bez udostępnienia pomieszczeń na pracownię działalność konserwatorska byłaby bardzo trudna, tym bardziej, że w tamtych latach trzeba było rozwiązywać wiele problemów związanych ze zdobyciem materiałów konserwatorskich, wszelkiego rodzaju urządzeń itp. Jerzy Waldorff niczym się nie zrażając wszystkie trudności rozwiązywał. Nikt nie chciał mu się narazić i zostać publicznie napiętnowany. Nawet w okresie stanu wojennego nie zaprzestał działalności wręcz przeciwnie intensyfikował ją mówiąc o tym publicznie i za nic mając wszelkie ograniczenia wynikające z obowiązującego prawa. Jerzy Waldorff zdawał sobie sprawę, że pozyskanie kilkunastu czy nawet kilkudziesięciu kompetentnych i wpływowych osób nie gwarantuje jeszcze sukcesu. Trzeba ideę społecznej opieki nad zabytkami powązkowskimi rozpropagować wśród społeczeństwa i uzyskać jego akceptację. Z apelem o poparcie zwrócił się do elity intelektualnej Warszawy a przede wszystkim ludzi teatru i filmu. Poparcie takie uzyskał natychmiast. Począwszy od 1975 r. w Święto Zmarłych około 200 kwestarzy, w 50% to aktorzy, przemierza alejki cmentarza kwestując pod hasłem „ratujmy zabytki powązek”. Niewielu jest w Warszawie znanych i popularnych aktorów którzy nie uczestniczyli lub nie uczestniczą w zbiórkach powązkowskich. Tak świetnego towarzystwa jakie spotyka się na kweście 1 listopada w godz. 11 –14-tej nie znajdziemy na najgłośniejszych uroczystościach. W sumie w kwestach uczestniczyło około 600 osób. Około 150 kwestarzy i działaczy odeszło już na zawsze a wielu z nich spoczęło na starych Powązkach. Aktualnie lista kwestujących wynosi ok.300 osób, z czego na każdej kweście bywa od 200 do 250 -ciu. Na uwagę zasługuje fakt, że większość osób kwestuje od lat. Spośród uczestników pierwszej kwesty wierni tradycji pozostali: Maja Komorowska, Damian Damięcki i Andrzej Kopiczyński, a do niedawna Alina Janowska. Stale uczestniczą w kwestach członkowie Zespołu „Mazowsze”, a od dziesięciu lat studenci Wyższej Szkoły Promocji. W ostatnich latach dołączyli do nas Górale z Zakopanego, Kolejarze, członkowie Bractwa Kurkowego, oraz osoby zgłaszające się osobiście. Na miejsce odchodzących z różnych powodów przychodzą młodzi traktując zaproszenie na kwestę jako wyraz uznania ich pozycji zawodowej. Kwestujący spotykają się z wielką życzliwością i uznaniem odwiedzających cmentarz 1 listopada. Wielu przyjeżdża specjalnie aby wrzucić coś do puszki swojej ulubionej aktorce lub aktorowi. Tak okazały program prac konserwatorskich realizowany przez Komitet możliwy jest dzięki dotacjom celowym ze środków publicznych przeznaczonych na opiekę nad zabytkami będących w dyspozycji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Miasta st. Warszawy. Środki na prace konserwatorskie pochodzą także od innych instytucji i osób fizycznych. W ostatnich latach stale wspierają Komitet: Budimex S.A. Fundacja BRE BANKU Fundacja Kronenberga citi handlowy W 2013 do grona „dobrodziejów” dołączyło PGNiG SA, które przyjęło patronat nad Aleją Zasłużonych, oraz PGNiG TERMIKA S.A., która jest partnerem wydania okolicznościowego albumu. Wydawcą albumu „Stare Powązki 40 lat Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa” jest Wydawnictwo Bosz- Szymanik i Wspólnicy. Z albumem oraz sposobem jego nabycia można zapoznać się na stronie www.bosz.com.pl. Wiele osób wyrażało obawę, że odejście Jerzego Waldorffa oznaczać będzie koniec jego dzieła. Nic takiego się nie stało, kwestujących nie ubywa, „dobrodzieje” jak nazwał sponsorów Jerzy Waldorff wspomagają Komitet, choć trzeba otwarcie powiedzieć, że jest to pomoc dość skromna. W grudniu br minie 15 lat od śmierci założyciela Komitetu, który przez 25 i pół roku nim kierował i był wobec społeczeństwa symbolem i gwarantem skuteczności i rzetelności działania. Traktował Komitet jako swoje największe osiągnięcie i ostatnie lata poświęcił przede wszystkim ukochanym Powązkom. Jedynym jego zmartwieniem przed śmiercią było czy aby Komitet przetrwa i kto go zastąpi. Poszukiwania następcy trwały kilka lat a jego ostatnią wolą było aby po jego śmierci kierował Komitetem przejściowo dr Wojciech Fijałkowski wiceprzewodniczący Zarządu. Na przewodniczącego Komitetu Jerzy Waldorff upatrzył sobie byłego prezydenta Warszawy Marcina Święcickiego. Sympatia pomiędzy nimi nawiązała się w trakcie kwest na które Marcin Święcicki przychodził regularnie oraz w trakcie budowy pomnika Józefa Piłsudskiego przy Belwederze. Do zaprzyjaźnionych Jerzy Waldorff mówił, że to jego „ukochany wnuczek”. Jego wola została zaakceptowana przez członków Komitetu. Dr Wojciech Fijałkowski pełnił obowiązki przewodniczącego do końca kadencji w 2001 r. Nowy Zarząd jednogłośnie wybrał Marcina Święcickiego na przewodniczącego, którym jest dotychczas. Warszawa, 07. maj 2014r.
Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa z siedzibą w Warszawie przy ul. Mazowieckiej 11 lok. 17, Nr KRS: 0000024029 zaprasza do złożenia oferty na prace konserwatorskie Bramy Świętej Honoraty na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Spot promocyjny Komitetu Powązkowskiego. Autorami filmu są studenci Wyższej Szkoły Promocji w Warszawie, którzy wykonali go w ramach zajęć pod kierownictwem mgr Adam Kościańczuka. Zdjęcia do filmu zostały udostępnione przez Panią Agnieszkę Zambrzycką z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie